how to improve heart pumping efficiency, How to Increase Heart Pumping : हृदयाची पंपिंग वाढवण्याचे 5 साधे उपाय, रक्ताच्या नसा उघडतील व वेगाने धावेल रक्त – 5 best and simple ways or remedies to increase heart blood pumping rate naturally to avoid heart diseases like heart failure and heart attack



( प्रगत भारत । pragatbharat.com)

तुमचे हृदय कसे पंप करत आहे, हृदयाला किती वेगाने पंप करणे आवश्यक आहे, हृदयाची पंपिंग पॉवर कशी वाढवायची? हे असे प्रश्न आहेत जे तुम्हाला क्वचितच पडले असतील. पण या प्रश्नांची उत्तरे जाणून घेणे हृदयाच्या आरोग्यासाठी खूप महत्त्वाचे आहे. कारण हृदय कसे कार्य करते याची माहिती ठेवल्याने तुमच्या डॉक्टरांना तुमच्यावर अधिक प्रभावीपणे उपचार करण्यास मदत होतेच पण चांगले परिणाम देखील मिळतात. हृदयाच्या चांगल्या कार्यासाठी, त्याच्या पंपिंग पॉवरवर नियंत्रण ठेवणे आवश्यक आहे. खूप जलद गतीने किंवा खूप कमी प्रमाणात रक्त पंप केल्याने हृदयाचे आरोग्य धोक्यात येऊ शकते.

हृदयाच्या पंपिंगला वैद्यकीय भाषेत इजेक्शन फ्रॅक्शन (ejection fraction) म्हणतात. इजेक्शन फ्रॅक्शन म्हणजे काय आणि हृदय निरोगी ठेवण्यासाठी त्याची भूमिका काय आहे हे समजून घेऊया. इजेक्शन फ्रॅक्शन म्हणजे काय? हृदयाला डावीकडे आणि उजवीकडे दोन कक्ष किंवा चेंबर असतात. हे दोन्ही सारखेच काम करतात. यापैकी एक खराब झाल्यास तुमचे हृदय अडचणीत येऊ शकते. उजव्या चेंबरचे काम ऑक्सिजन मिळवण्यासाठी फुफ्फुसात रक्त पंप करणे हे आहे तर डाव्या चेंबरचे काम आपल्या शरीरात ऑक्सिजनयुक्त रक्त पंप करणे किंवा पोहचवणे हे आहे.

हार्ट योग्यरित्या पंपिग करत नसल्यास काय होते?

जेव्हा हृदय सामान्यपणे पंपिंग करत राहते, तेव्हा हृदयाला पुरेसा ऑक्सिजन मिळत राहतो आणि हृदयाची गती किंवा हार्ट रेट देखील स्थिर राहतो, पण कमी इजेक्शनमुळे समस्या निर्माण होऊ शकतात. कमी इजेक्शन म्हणजे हृदय पुरेसे रक्त पंप करत नाही आणि याचा अर्थ हृदयात काहीतरी गडबड आहे. जेव्हा हृदयाचे स्नायू हवे तसे रक्त पंप करत नाहीत तेव्हा हार्ट फेल होते. रक्त अनेकदा बॅकअप घेते आणि फुफ्फुसात आणि पायांमध्ये द्रव पदार्थ तयार करते. पायांत व फुफ्फुसांत द्रव जमा झाल्यामुळे श्वास घेताना धाप लागणे आणि पाय सुजणे या समस्या होऊ शकतात.

(वाचा :- सडलेल्या किडनीला एका झटक्यात बरं करतात हे 5 पदार्थ, किडनी फेल झाल्यावर डॉक्टरही देतात हेच पदार्थ खाण्याचा सल्ला)

हृदयाचा पंपिंग करण्याचा सामान्य दर काय असावा?

नॉर्मल इजेक्शन फ्रॅक्शन 50% ते 70% असले पाहिजे, जर यामध्ये रेट असेल तर तुमचे हृदय चांगले काम करत आहे हे समजून जा. सामान्यपेक्षा किंचित कमी 41% ते 49% म्हणजे तुम्हाला लक्षणे कदाचित दिसत नसतील पण तुमच्या हृदयाला संपूर्ण शरीरात पुरेसे ऑक्सिजनने समृद्ध रक्त पंप करण्यासाठी संघर्ष करावा लागत आहे असे समजून जा. सामान्यपेक्षा किंचित कमी ३०% ते ४०% रुग्णांमध्ये कमी लक्षणे दिसू शकतात तर सामान्यपेक्षा कमी ३०% पेक्षाही कमी रेट असणं रुग्णांमध्ये हृदयाच्या रेटमध्ये गडबड होण्याचा धोका वाढवू शकतं.

(वाचा :- Water in Lungs: बापरे, ही 15 लक्षणे दिसल्यास समजून जा फुफ्फुसांत भरलंय पाणी, सुकवण्यासाठी करा हे 6 घरगुती उपाय)

डॉक्टरांकडे जा

जर तुम्हाला हृदयाशी संबंधित कोणतीही लक्षणे जाणवत असतील तर तुम्ही उशीर न करता डॉक्टरांचा सल्ला घ्यावा. हृदय निकामी होण्यापासून वाचवण्यासाठी किंवा हार्ट फेलपासून बचाव करण्यासाठी डॉक्टरांकडे अनेक उपाय आहेत. औषधांपासून ते इम्प्लांटेबल कार्डिओव्हर्टर डिफिब्रिलेटरपर्यंत त्यांचे हार्ट फेल्युअर टूलकिट तुमच्या हृदयाचे आरोग्य सुधारण्यासाठी मदत करू शकते.

(वाचा :- या अवयवात वेदना म्हणजे शरीरात पसरला भला मोठा ट्यूमर, ही 7 लक्षणे सांगतात तुम्हाला झाला Pancreatic Cancer कॅन्सर)

फिजिकल अॅक्टिव्हिटी गरजेची

फिजिकल अॅक्टिव्हिटी विशेषतः एरोबिक एक्सरसाइज तुमचे हृदय निरोगी ठेवण्यास मदत करू शकतात. यामुळे शरीराला हृदयातून मिळणाऱ्या ऑक्सिजनचा योग्य वापर करण्यास मदत होते.

(वाचा :- तूपासोबत हे 5 पदार्थ खाणारे होतात दीर्घायुषी, एक्सपर्टनी सांगितलेल्या पद्धतीने खाल्लं तर कधीच पडणार नाही आजारी)

वजन कंट्रोलमध्ये ठेवा

वजन कमी केल्याने हृदयाची पंपिंग पॉवर थेट सुधारत नाही, परंतु यामुळे तुम्हाला बराच सकारात्मक फरक दिसू शकतो. वजन नियंत्रणात ठेवल्याने तुम्हाला आणि तुमच्या डॉक्टरांना हे समजण्यास मदत होईल की हृदयाच्या असामान्य कार्यामुळे शरीरात द्रव जमा होत आहे की नाहीये.

(वाचा :- Weight Loss Belly Fat: ही एक ट्रिक वापरून फक्त 4 महिन्यांत कमी केलं तब्बल 18 किलो वजन, फोटो पाहून व्हाल हैराण)

मीठ कमीत कमी खा

मिठाचे जास्त सेवन हृदयासाठी धोकादायक आहे. मिठाच्या अतिसेवनामुळे शरीरात जास्त प्रमाणात द्रव पदार्थ जमा होऊ शकतात, ज्याचा थेट परिणाम हृदयाच्या कार्यावर होतो. जास्त प्रमाणात जमा झालेले द्रव पदार्थ फुफ्फुसे, पाय, लिव्हर आणि पोटात जातात. ज्यामुळे श्वास लागणे, थकवा आणि सूज येणे यासारखी सामान्य हार्ट फेल्युअरची लक्षणे दिसतात.

(वाचा :- World Vegetarian Day :नॉनव्हेजची गरज काय? या 6 भाज्या प्रोटिनचं भांडार, हाडं व सांध्यांना धक्का लागू देणार नाहीत)

दारू व कॅफिनपासून राहा दूर

अल्कोहोल, कोकेन, अॅम्फेटेमिन्स आणि सिगारेट यासारखे पदार्थ तुमच्या आहारातून काढून टाका जे तुमच्या हृदयाला अधिक नुकसान करू शकतात. या सर्वांमुळे तुमच्या हृदयाची पंपिंग पॉवर कमी होते आणि ही लक्षणे आणखी वाईट व धोकादायक होऊ शकतात.

(वाचा :- Tooth Pain Remedies : दातांतील जीवघेण्या वेदना, सडलेल्या दाढदुखीपासून 10 मिनिटांत मुक्ती देतात हे 6 घरगुती उपाय)

(टीप : हा लेख फक्त सामान्य माहितीसाठी आहे. हे कोणत्याही प्रकारे कोणत्याही औषधाचा किंवा उपचारांचा पर्याय असू शकत नाही. अधिक माहितीसाठी नेहमी आपल्या डॉक्टरांशी संपर्क साधा.)

Related posts