पुणे (pragatbharat.com) : आजच्या तारखेचे, म्हणजेच ३० एप्रिलचे महत्त्व जागतिक राजकारण आणि भारताच्या स्वातंत्र्य चळवळीत अत्यंत अनन्यसाधारण आहे. इतिहासाच्या पानात आजच्या दिवशी अशा काही घटना घडल्या, ज्यांनी जगाचा आणि भारताचा चेहरामोहरा बदलून टाकला.
जागतिक लोकशाहीच्या इतिहासात ३० एप्रिल १७८९ हा दिवस सुवर्णअक्षरांनी लिहिला गेला आहे. याच दिवशी जॉर्ज वॉशिंग्टन यांनी न्यूयॉर्कमधील फेडरल हॉलमध्ये अमेरिकेचे पहिले राष्ट्राध्यक्ष म्हणून शपथ घेतली होती. एका नव्या लोकशाही राष्ट्राच्या उदयाची ती नांदी होती. दुसरीकडे, विसाव्या शतकातील सर्वात भीषण युद्धाचा, म्हणजेच दुसऱ्या महायुद्धाचा निर्णायक टप्पाही आजच्याच तारखेला गाठला गेला. ३० एप्रिल १९४५ रोजी जर्मनीचा हुकूमशहा अॅडॉल्फ हिटलर याने बर्लिनमधील त्याच्या भूमिगत बंकरमध्ये आत्महत्या केली, ज्यामुळे नाझी राजवटीचा अंत सुनिश्चित झाला.
भारताच्या संदर्भात, १९३६ मध्ये आजच्याच दिवशी महात्मा गांधी यांनी वर्ध्याजवळ सेवाग्राम आश्रमाची स्थापना केली होती. गांधीजींनी आयुष्यातील शेवटची अनेक वर्षे येथे व्यतीत केली. हा आश्रम केवळ राहण्याचे ठिकाण न राहता, भारतीय स्वातंत्र्य लढ्याचे आणि रचनात्मक कार्याचे मुख्य केंद्र बनले. ग्रामीण पुनरुत्थान आणि स्वदेशीचा मंत्र याच भूमीतून देशभरात पसरला. आज या सर्व ऐतिहासिक स्मृतींना उजाळा देण्याचा दिवस आहे.