नवी दिल्ली (pragatbharat.com) : भारताच्या शिरपेचात मानाचा तुरा रोवणाऱ्या आणि देशाला अण्वस्त्र सज्ज राष्ट्र म्हणून ओळख मिळवून देणाऱ्या ११ मे या दिवसाचे औचित्य साधून आज देशभर ‘राष्ट्रीय तंत्रज्ञान दिन’ (National Technology Day) उत्साहात साजरा केला जात आहे. आजच्या दिवशी भारताने वैज्ञानिक क्षेत्रात केलेल्या प्रगतीचा आढावा घेतला जात असून विविध स्तरावर तंत्रज्ञानातील नवनवीन प्रयोगांना प्रोत्साहन दिले जात आहे.
ऐतिहासिक महत्त्व: आजच्या दिवसाचे महत्त्व ११ मे १९९८ रोजी झालेल्या पोखरण अणू चाचणीशी (Pokhran-II) जोडलेले आहे. भारताचे तत्कालीन पंतप्रधान अटलबिहारी वाजपेयी यांच्या नेतृत्वाखाली आणि ‘मिसाईल मॅन’ डॉ. ए. पी. जे. अब्दुल कलाम यांच्या मार्गदर्शनाखाली राजस्थानमधील पोखरण येथे यशस्वी अणू चाचण्या करण्यात आल्या होत्या. या मोहिमेला ‘ऑपरेशन शक्ती’ असे नाव देण्यात आले होते. या घटनेनंतर भारताने स्वतःला अण्वस्त्रधारी देश म्हणून घोषित केले, ज्यामुळे जागतिक राजकारणात भारताचा दबदबा निर्माण झाला.
तंत्रज्ञानातील प्रगती: आजच्या आधुनिक युगात भारत केवळ संरक्षणातच नव्हे, तर माहिती तंत्रज्ञान (IT), अंतराळ संशोधन (ISRO) आणि कृत्रिम बुद्धिमत्ता (AI) क्षेत्रातही जगाचे नेतृत्व करत आहे. २०२६ मध्ये भारताने डिजिटल क्रांती आणि स्वदेशी तंत्रज्ञानाच्या जोरावर अनेक स्टार्टअप्सना जागतिक व्यासपीठ उपलब्ध करून दिले आहे.
साजरा करण्याचे उद्दिष्ट: वैज्ञानिक, इंजिनिअर्स आणि तंत्रज्ञांच्या योगदानाचा गौरव करणे, हा या दिनाचा मुख्य हेतू आहे. शाळा आणि महाविद्यालयांमध्ये आज विविध उपक्रम राबवून विद्यार्थ्यांना विज्ञानाकडे आकर्षित केले जात आहे. ‘आत्मनिर्भर भारत’ मोहिमेअंतर्गत स्वदेशी तंत्रज्ञानाला प्राधान्य देणे, हीच खऱ्या अर्थाने या दिवसाची फलश्रुती ठरणार आहे.