पालघर (pragatbharat.com) : भारताच्या ऊर्जा क्षेत्रात स्वावलंबी होण्याच्या स्वप्नाला बळ देणारा आजचा दिवस अत्यंत महत्त्वाचा आहे. १३ मे रोजी भारताच्या अणू विज्ञानाच्या इतिहासात तारापूर अणुऊर्जा केंद्राने (TAPS) एक महत्त्वपूर्ण टप्पा गाठला होता. हे केंद्र केवळ भारताचेच नव्हे, तर आशियातील पहिले व्यावसायिक अणुऊर्जा केंद्र म्हणून ओळखले जाते.
तारापूर केंद्राची ऐतिहासिक पार्श्वभूमी: महाराष्ट्रातील पालघर जिल्ह्यात असलेल्या तारापूर येथे या केंद्राची पायाभरणी करण्यात आली होती. अमेरिकेच्या सहकार्याने उभारण्यात आलेल्या या प्रकल्पाने भारताला जगाच्या अणू नकाशावर मानाचे स्थान मिळवून दिले. १३ मे या तारखेला या प्रकल्पाच्या कार्यान्वयनातील तांत्रिक प्रगतीचे आणि त्यातून होणाऱ्या वीज निर्मितीच्या विक्रमी प्रवासाचे स्मरण केले जाते. या केंद्रामुळे महाराष्ट्रासह संपूर्ण पश्चिम भारताला शाश्वत वीजपुरवठा मिळण्यास मोठी मदत झाली आहे.
होमी भाभांचे स्वप्न आणि भारताची झेप: भारताच्या अणू विज्ञानाचे जनक डॉ. होमी भाभा यांच्या दूरदृष्टीमुळेच तारापूर प्रकल्पाची निर्मिती शक्य झाली. आजच्या दिवशी या केंद्राच्या सुरक्षितता आणि कार्यक्षमतेचा आढावा घेताना भारतीय शास्त्रज्ञांच्या जिद्दीचे दर्शन घडते. सध्या या केंद्रात अनेक युनिट्स कार्यरत असून, त्याद्वारे हजारो मेगावॅट ऊर्जेची निर्मिती केली जात आहे. प्रदूषणमुक्त आणि हरित ऊर्जेकडे (Green Energy) वाटचाल करताना तारापूरचे योगदान अतुलनीय आहे.
या ऐतिहासिक दिनानिमित्त, तारापूर अणुशक्ती नगरात विविध शैक्षणिक कार्यक्रमांचे आयोजन करण्यात आले असून, तरुण पिढीला अणू विज्ञानाचे महत्त्व पटवून दिले जात आहे. भारताच्या भविष्यातील ऊर्जा गरजा पूर्ण करण्यासाठी तारापूरसारखे प्रकल्प आजही आधारस्तंभ ठरत आहेत.