२१ मे रोजी का साजरा केला जातो जागतिक सांस्कृतिक विविधता दिन? वाचा इतिहास आणि महत्व

मुंबई (pragatbharat.com) : बदलत्या जागतिक प्रवाहामध्ये जगातील विविध देशांची संस्कृती, भाषा आणि परंपरा यांचे जतन करणे अत्यंत आवश्यक झाले आहे. याच उद्देशाने दरवर्षी २१ मे हा दिवस जगभरात ‘संवाद आणि विकासासाठी जागतिक सांस्कृतिक विविधता दिन’ (World Day for Cultural Diversity for Dialogue and Development) म्हणून साजरा केला जातो. संयुक्त राष्ट्र संघाने (UN) घोषित केलेला हा दिवस शांततापूर्ण सहजीवन आणि शाश्वत विकासासाठी सांस्कृतिक विविधतेचे महत्त्व अधोरेखित करतो.

ऐतिहासिक पार्श्वभूमी: सन २००१ मध्ये युनेस्कोने (UNESCO) सांस्कृतिक विविधतेवरील सार्वत्रिक घोषणापत्राचा स्वीकार केला होता. त्यानंतर डिसेंबर २००२ मध्ये संयुक्त राष्ट्रांच्या महासभेने (UNGA) अधिकृतपणे २१ मे हा दिवस जागतिक सांस्कृतिक विविधता दिन म्हणून घोषित केला. जगातील विविध समाजांमधील दरी कमी करणे, विविध संस्कृतींबद्दल आदर निर्माण करणे आणि संघर्षाऐवजी संवादाला प्राधान्य देणे हा यामागचा मुख्य हेतू आहे.

भारताच्या दृष्टीने महत्त्व: ‘विविधतेत एकता’ हे भारताचे प्रमुख वैशिष्ट्य आहे. भारतात शेकडो भाषा, विविध धर्म, सण आणि परंपरा एकत्र गुण्यागोविंदाने नांदतात. आज २१ मे २०२६ रोजी देशभरातील विविध सांस्कृतिक संस्था, शाळा आणि डिजिटल माध्यमांवर भारताच्या या समृद्ध वारशाचे कौतुक करणारे विविध कार्यक्रम आयोजित केले जात आहेत. जागतिकीकरणाच्या युगात आपली प्रादेशिक संस्कृती आणि लोककला टिकवून ठेवण्यासाठी तरुण पिढीने पुढे येण्याचे आवाहन आजच्या दिवशी केले जात आहे.