वाशिंग्टन (pragatbharat.com) : अमेरिका आणि इराण यांच्यातील राजनैतिक तणाव आणि अणू कराराबाबत जागतिक पातळीवर मोठ्या घडामोडी घडत आहेत. अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प (Donald Trump) यांनी व्हाईट हाऊस (White House) येथून माध्यमांशी बोलताना स्पष्ट केले की, युनायटेड स्टेट्स इराणसोबत वाटाघाटी करत असले, तरी कोणताही नवीन करार हा इराणला कायमस्वरूपी अणू शस्त्रे (Nuclear Weapons) मिळवण्यापासून रोखणाराच असावा लागेल. अणू अप्रसार (Nuclear Non-proliferation) हेच त्यांच्या प्रशासनाचे मुख्य उद्दिष्ट असल्याचे ट्रम्प यांनी ठामपणे सांगितले.
२०१५ चा अणू करार आणि जुने हल्ले: २०१५ मध्ये झालेल्या मूळ अणू करारावर (Iran Nuclear Deal) टीका करताना ट्रम्प म्हणाले की, त्या करारामध्ये अनेक त्रुटी होत्या, ज्या इराणला अणू शस्त्र बनवण्याचा मार्ग मोकळा करून देत होत्या. त्यामुळे आता होणारा कोणताही नवीन करार हा पूर्वीपेक्षा पूर्णपणे वेगळा आणि कडक असेल. यापूर्वी अमेरिकेने इराणच्या अणू तळांवर केलेल्या लष्करी हल्ल्यांचे (Air Strikes) समर्थन करताना ट्रम्प म्हणाले की, ते तळ पूर्णपणे ‘ध्वस्त’ करण्यात आले आहेत आणि सध्या अमेरिका त्यांवर अत्यंत बारीक लक्ष ठेवून आहे.
अमेरिकन सैन्यावर हल्ला केल्यास चोख उत्तर: राष्ट्राध्यक्ष ट्रम्प यांनी इराणला कडक शब्दांत इशारा दिला आहे की, जर इराण किंवा त्यांच्या समर्थक संघटनांनी मध्यपूर्वेत तैनात असलेल्या अमेरिकन सैन्याला (American Troops) लक्ष्य केले, तर अमेरिका अत्यंत वेगाने आणि तीव्र लष्करी कारवाई करेल. असे असले तरी, प्रादेशिक शांतता आणि दीर्घकालीन करारासाठी इराणच्या नेतृत्वाशी राजनैतिक चर्चा करण्याचे पर्याय अजूनही खुले असल्याचे त्यांनी स्पष्ट केले.
जागतिक तेल पुरवठ्यावर परिणाम होण्याची शक्यता: इराणचा अणू कार्यक्रम आणि प्रादेशिक सुरक्षेचा प्रश्न अशा वेळी ऐरणीवर आला आहे, जेव्हा जागतिक स्तरावर ऊर्जा संकट निर्माण होण्याची भीती आहे. होरमुझची सामुद्रधुनी (Strait of Hormuz) हा जगातील सर्वात महत्त्वाचा ऊर्जा मार्ग (Chokepoint) मानला जातो, जिथून जगातील एकूण खनिज तेल पुरवठ्याचा एक मोठा हिस्सा वाहून नेला जातो. त्यामुळे अमेरिका आणि इराणमधील या तणावाचा थेट परिणाम जागतिक बाजारपेठेतील कच्च्या तेलाच्या किमतींवर होण्याची शक्यता वर्तवली जात आहे.
