नवी दिल्ली (pragatbharat.com) : आज १० जून असून संपूर्ण देशभरात हा दिवस ‘जागतिक नेत्रदान दिन’ (World Eye Donation Day) म्हणून पाळला जात आहे. भारतात दरवर्षी या विशेष दिवशी नेत्रदानाबाबत मोठ्या प्रमाणावर जनजागृती करण्यासाठी विशेष मोहिमा राबवल्या जातात. कॉर्नियल अंधत्वाचा (Corneal Blindness) सामना करणाऱ्या लाखो रुग्णांना पुन्हा नवजीवन आणि दृष्टी मिळवून देण्यासाठी लोकांना मरणोत्तर नेत्रदानाचे महत्त्व पटवून देणे हा या दिवसाचा मुख्य उद्देश आहे.
भारतात अंधत्वाचे प्रमाण कमी करण्यासाठी राष्ट्रीय स्तरावर विविध आरोग्य संस्था कार्यरत आहेत. वैद्यकीय तज्ज्ञांच्या मते, भारतासारख्या विशाल लोकसंख्येच्या देशात दरवर्षी हजारो लोकांना कॉर्नियाच्या विकृतीमुळे अंधत्व येते. आश्चर्याची गोष्ट म्हणजे, कोणत्याही वयोगटातील व्यक्ती मरणोत्तर नेत्रदान करू शकते. अगदी चष्मा असणारे, मोतीबिंदूची शस्त्रक्रिया झालेले, किंवा मधुमेह व उच्च रक्तदाब असलेले नागरिकही नेत्रदान करण्यास पात्र मानले जातात. केवळ एड्स, कावीळ (हेपेटायटीस बी आणि सी), रेबीज किंवा रक्ताचा कर्करोग (ल्युकेमिया) असलेल्या मृत व्यक्तींचे नेत्रदान स्वीकारले जात नाही.
१० जून रोजीचे राष्ट्रीय आवाहन आणि महत्त्व: या दिवशी देशभरातील शासकीय रुग्णालये, एनजीओ आणि ‘आय बँक्स’ (Eye Banks) यांच्या वतीने विविध प्रबोधनपर कार्यक्रमांचे आयोजन केले जाते. व्यक्तीच्या मृत्यूनंतरचे पहिले ४ ते ६ तास नेत्रदानासाठी अत्यंत महत्त्वाचे (Golden Hours) मानले जातात. या वेळेत नेत्रपेढीच्या तज्ज्ञ डॉक्टरांकडून अवघ्या काही मिनिटांत कॉर्निया सुरक्षितपणे काढला जातो. आजच्या या राष्ट्रीय दिनाचे औचित्य साधून प्रत्येक सुजाण नागरिकाने नेत्रदानाचा संकल्प करणे आणि आपल्या कुटुंबाला याविषयी पूर्वकल्पना देणे, हीच खरी या दिनाची सार्थकता ठरेल.
