पुणे (pragatbharat.com) : निरोगी, चमकदार त्वचा, मजबूत केस आणि तंदुरुस्त हृदय मिळवण्यासाठी व्हिटॅमिन ई (Vitamin E) हे शरीराला अत्यंत आवश्यक असणारे पोषक तत्व आहे. अनेकजण त्वचेची चमक वाढवण्यासाठी चेहऱ्यावर व्हिटॅमिन ई कॅप्सूल लावतात, परंतु त्याऐवजी आहारात नैसर्गिक पदार्थांचा समावेश करणे आरोग्यासाठी अधिक फायदेशीर ठरते. सुकामेवा (Dry Fruits) आणि बिया हे व्हिटॅमिन ईचे उत्कृष्ट स्रोत आहेत. अमेरिकेच्या कृषी विभागाच्या (USDA) अधिकृत आकडेवारीनुसार, बदाम, शेंगदाणे, अक्रोड आणि सूर्यफुलाच्या बिया यापैकी कशामध्ये सर्वाधिक व्हिटॅमिन ई असते, याचे सविस्तर विश्लेषण खालीलप्रमाणे आहे:
१. सूर्यफुलाच्या बिया (Sunflower Seeds) USDA च्या आकडेवारीनुसार, १०० ग्रॅम सूर्यफुलाच्या बियांमध्ये २६.१ मिलीग्रॅम व्हिटॅमिन ई (अल्फा-टोकोफेरॉल) आढळते. या बियांमध्ये व्हिटॅमिन ई गटातील ‘बीटा-टो科फेरॉल’ हा महत्त्वाचा प्रकारही समाविष्ट असतो. त्यामुळे या तिन्हींमध्ये सूर्यफुलाच्या बिया अव्वल स्थानी आहेत.
२. बदाम (Almonds) बदाम हा व्हिटॅमिन ई चा सर्वात लोकप्रिय स्रोत आहे. १०० ग्रॅम बदामांमध्ये २५.६ ग्रॅम व्हिटॅमिन ई (अल्फा-टोकोफेरॉल) असते. हा प्रकार मानवी शरीरासाठी अत्यंत आवश्यक आणि जैव-सक्रिय (Bio-active) मानला जातो, जो त्वचेला आतून निरोगी बनवतो.
३. शेंगदाणे (Peanuts) १०० ग्रॅम शेंगदाण्यांमध्ये ८.३३ मिलीग्रॅम व्हिटॅमिन ई असते. जरी यात व्हिटॅमिन ई चे प्रमाण कमी असले, तरी शेंगदाणे प्रथिनांच्या (Protein) बाबतीत बदाम आणि सूर्यफुलाच्या बियांपेक्षा श्रेष्ठ आहेत. १०० ग्रॅम शेंगदाण्यांमधून तब्बल २५.८ ग्रॅम प्रथिने आणि ओमेगा-६ फॅटी ॲसिड मिळते.
विशेष माहिती: ‘व्हीट जर्म ऑइल’ हा महास्रोत सुकामेवा आणि बियांपेक्षाही ‘व्हीट जर्म ऑइल’ (Wheat Germ Oil) मध्ये व्हिटॅमिन ई चे प्रमाण प्रचंड असते. USDA नुसार, १०० ग्रॅम व्हीट जर्म ऑइलमध्ये १४९ मिलीग्रॅम व्हिटॅमिन ई असते. या तेलाच्या अवघ्या एक चमच्यामधून शरीराला सुमारे २०.३ मिलीग्रॅम व्हिटॅमिन ई मिळते.
महत्त्वाची नोंद (Disclaimer): या बातमीत देण्यात आलेली माहिती व उपाय हे सामान्य ज्ञानावर आधारित आहेत. ‘प्रगत भारत’ याला थेट दुजोरा देत नाही. कोणताही घरगुती उपाय किंवा आहारात मोठा बदल करण्यापूर्वी तज्ज्ञ डॉक्टरांचा सल्ला जरूर घ्यावा.
