वाशिंग्टन/तेहरान (pragatbharat.com) : जागतिक अर्थव्यवस्थेला आणि शांततेला मोठा दिलासा देणारी या शतकातील सर्वात मोठी आंतरराष्ट्रीय घडामोडी समोर आली आहे. अमेरिका आणि इराण दरम्यान सुरू असलेले युद्ध संपवण्यासाठी आज १४ जून २०२६ रोजी एका ऐतिहासिक शांतता करारावर स्वाक्षरी केली जाणार आहे. अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प (US President Donald Trump) यांनी सोशल मीडिया पोस्टद्वारे ही खळबळजनक घोषणा केली आहे. या करारावर स्वाक्षरी झाल्यानंतर तात्काळ जगातील अत्यंत महत्त्वाचा आणि धोरणात्मक जलमार्ग असलेला ‘स्ट्रेट ऑफ हॉर्मुझ’ (Strait of Hormuz) सर्व देशांच्या वाहतुकीसाठी खुला केला जाईल, असे ट्रम्प यांनी स्पष्ट केले आहे.
“इराणचा अणुप्रकल्प पूर्णपणे निकामी केला” – ट्रम्प यांचा दावा: राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प यांनी २०१५ च्या जुन्या कराराची (JCPOA) तुलना करत सांगितले की, “आमचा हा नवीन करार इराणला भविष्यात कधीही अण्वस्त्र तयार करू न देणारी एक मजबूत भिंत आहे.” इराणचा अण्वस्त्र कार्यक्रम आता पूर्णपणे निकामी (Neutralised) करण्यात आला असून, उर्वरित आण्विक साहित्याची विल्हेवाट पुढील टप्प्यात लावली जाईल, असा दावाही त्यांनी केला. तथापि, ट्रम्प यांनी इराणला गर्भित इशाराही दिला आहे. ते म्हणाले, “आम्हाला आशा आहे की ही प्रक्रिया यशस्वी होईल. परंतु, जर हा करार अपेक्षेप्रमाणे पूर्ण झाला नाही, तर आमच्याकडे अंतिम आणि अत्यंत कडक पर्याय (Ultimate Alternative) नेहमीच तयार आहे.”
इराणकडून सावध भूमिका; आजच स्वाक्षरी होणे कठीण: दुसरीकडे, इराणने या करारावर अत्यंत सावध आणि संमिश्र प्रतिक्रिया दिली आहे. इराणच्या परराष्ट्र मंत्रालयाचे प्रवक्ते इस्मॉईल बघाई (Esmail Baghaei) यांनी स्पष्ट केले की, आजच कोणत्याही करारावर स्वाक्षरी होण्याची शक्यता कमी आहे. पुढील काही दिवसांत हा करार पूर्ण होऊ शकतो. इराणच्या अधिकृत सरकारी प्रसारमाध्यमाशी (IRIB) बोलताना बघाई यांनी सांगितले की, अमेरिकेच्या बाजूने सातत्याने बदलणाऱ्या आणि विसंगत भूमिकांमुळे इराण या संपूर्ण प्रक्रियेवर अत्यंत काळजीपूर्वक आणि सावधपणे लक्ष ठेवून आहे. या करारामुळे जागतिक बाजारातील कच्च्या तेलाच्या किमतींवर आणि आंतरराष्ट्रीय व्यापारावर मोठा सकारात्मक परिणाम होण्याची शक्यता वर्तवली जात आहे.
