इस्लामाबाद/वॉशिंग्टन (pragatbharat.com) : इराण आणि अमेरिका यांच्यातील आठवडेभर चाललेले युद्ध थांबवण्यासाठी सुरू असलेले राजनैतिक प्रयत्न आज, २६ एप्रिल २०२६ रोजी पुन्हा एकदा संकटात सापडले आहेत. इराणचे परराष्ट्रमंत्री अब्बास अरागची यांनी पाकिस्तानचे पंतप्रधान शाहबाज शरीफ यांच्याशी दोन तास सखोल चर्चा केल्यानंतर कोणताही ठोस निकाल न लागल्याने ते तातडीने ओमानकडे रवाना झाले आहेत. यानंतर अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प यांनीही आपले विशेष दूत इस्लामाबादला पाठवण्याचा निर्णय रद्द केला आहे.
चर्चेतील प्रमुख अडथळे: पाकिस्तानने मध्यस्थी केलेल्या या चर्चेत इराणने अमेरिकेसमोर काही ‘रेड लाईन्स’ (कठोर अटी) ठेवल्या होत्या. इराणचे म्हणणे आहे की, अमेरिकेने त्यांच्या बंदरांवरील सागरी नाकेबंदी तत्काळ उठवावी आणि इराणच्या युरेनियम संवर्धनाच्या अधिकाराचा आदर करावा. मात्र, राष्ट्राध्यक्ष ट्रम्प यांनी सोशल मीडियावर प्रतिक्रिया देताना म्हटले की, “इराणच्या नेतृत्वात प्रचंड गोंधळ असून त्यांना कोणाशी चर्चा करायची हेच माहित नाही. आमच्याकडे सर्व अधिकार आहेत, त्यांना चर्चा करायची असेल तर त्यांनी आम्हाला थेट कॉल करावा.”
महत्त्वाच्या घडामोडी: १. थेट चर्चेला नकार: इराणने अमेरिकन शिष्टमंडळाशी समोरासमोर बसण्यास स्पष्ट नकार दिला होता, ज्यामुळे पाकिस्तानला केवळ निरोप वाहकाची भूमिका बजावावी लागली. २. ट्रम्प यांचा पवित्रा: ट्रम्प यांनी त्यांचे दूत स्टीव्ह विटकॉफ आणि जारेड कुशनर यांचा पाकिस्तान दौरा रद्द केला असून, “प्रवासात बराच वेळ वाया जात आहे आणि प्रगती शून्य आहे,” असे कारण दिले आहे. ३. युद्धविराम धोक्यात: इराण आणि अमेरिका यांच्यातील हा राजनैतिक पेच सुटला नाही, तर सध्या सुरू असलेला तात्पुरता युद्धविराम मोडीत निघण्याची भीती व्यक्त केली जात आहे.
इराणचे परराष्ट्रमंत्री आता मस्कत (ओमान) आणि मॉस्को येथे जाऊन रशियाच्या नेतृत्वाशी चर्चा करणार आहेत. दुसरीकडे, पाकिस्तानचे पंतप्रधान शाहबाज शरीफ यांनी इराणच्या राष्ट्राध्यक्षांशी फोनवरून संवाद साधून शांततेसाठी पुन्हा प्रयत्न करण्याचे आश्वासन दिले आहे.