नवी दिल्ली (pragatbharat.com) : जागतिक स्तरावर डिजिटल चलनाचे (Cryptocurrency) साम्राज्य असलेल्या क्रिप्टो बाजाराला आज मोठी गळती लागली आहे. जगातील सर्वात मोठे आणि लोकप्रिय डिजिटल चलन असलेल्या बिटकॉईन (Bitcoin) च्या किमतीत कमालीची घसरण झाली असून, तो ६७,००० डॉलर्सच्या खाली घसरला आहे. बिटकॉईन ईटीएफ (Bitcoin ETF Outflows) मधून गुंतवणूकदारांनी मोठ्या प्रमाणावर पैसा काढून घेतल्यामुळे संपूर्ण क्रिप्टो बाजारात भीतीचे वातावरण पसरले आहे. केवळ २४ तासांत बिटकॉईनच्या किमतीत ४ टक्क्यांहून अधिक घसरण झाली असून, भारतातील प्रमुख एक्सचेंजवर बिटकॉईन सध्या सुमारे ६४.३ लाख रुपयांवर व्यवहार करत आहे, तर इथरियम (Ether) १.७९ लाख रुपयांच्या आसपास आले आहे.
क्रिप्टो बाजार कोसळण्याची ३ मुख्य कारणे:
१. सलग ११ दिवस ‘ETF Outflows’: विश्लेषकांच्या मते, अमेरिकेतील स्पॉट बिटकॉईन ईटीएफमधून गेल्या ११ दिवसांपासून सातत्याने गुंतवणूकदार आपले पैसे काढून घेत आहेत. नुकत्याच झालेल्या मोठ्या विक्रीमुळे बाजारातून तब्बल ३ ते ३.४ अब्ज डॉलर्स बाहेर पडले आहेत. ब्लॅकरॉक (BlackRock) सारख्या दिग्गज फंड हाऊसमधूनही मोठ्या प्रमाणावर रक्कम काढली गेल्याने बाजाराचा आत्मविश्वास डळमळीत झाला आहे.
२. ‘Mt. Gox’ ची धास्ती: बँकॉक आणि आंतरराष्ट्रीय बाजारात दिवाळखोरीत निघालेल्या ‘Mt. Gox’ या जुन्या क्रिप्टो एक्सचेंजशी संबंधित वॉलेट्स अचानक सक्रिय झाले आहेत. या बंद पडलेल्या एक्सचेंजच्या वॉलेटमधून सुमारे १०,३०० बिटकॉईनची हालचाल झाल्याचे समोर आले आहे. हे बिटकॉईन कर्जदारांना परत करण्यासाठी बाजारात विक्रीसाठी येतील, या भीतीने गुंतवणूकदारांनी आधीच विक्री सुरू केली आहे. तसेच मोठ्या गुंतवणूकदारांनी (Whales) गेल्या आठवड्यात २४,००० पेक्षा जास्त कॉइन्स विकले आहेत.
३. AI शेअर्सकडे गुंतवणूकदारांचा कल: आंतरराष्ट्रीय वित्तीय बाजारातून मिळालेल्या माहितीनुसार, अनेक मोठे संस्थात्मक गुंतवणूकदार आता क्रिप्टो बाजारातील जोखीम कमी करून आपला पैसा पारंपारिक शेअर्सकडे वळवत आहेत. प्रामुख्याने आर्टिफिशियल इंटेलिजन्स (AI) क्षेत्राशी संबंधित अमेरिकन कंपन्यांच्या शेअर्समध्ये मोठी गुंतवणूक केली जात आहे. यामुळे क्रिप्टो बाजारातील रोकड टंचाई वाढली असून बाजारात मोठी घसरण पाहायला मिळत आहे.
पुढील दिशा काय असेल? क्रिप्टो विश्लेषकांच्या मते, बिटकॉईनसाठी सध्या ६५,००० ते ६६,००० डॉलर्सची पातळी ही अत्यंत महत्त्वाची (Support Zone) असेल. जर ही पातळी तुटली, तर बिटकॉईन थेट ६०,००० डॉलर्सपर्यंत खाली येऊ शकतो. दुसरीकडे, बाजारात पुन्हा तेजी येण्यासाठी बिटकॉईनला ७०,००० डॉलर्सचा टप्पा पार करावा लागेल. जून महिन्याच्या मध्यात येणारी अमेरिकेतील महागाईची आकडेवारी आणि फेडरल रिझर्व्हची (Federal Reserve) बैठक यांवर आता संपूर्ण जागतिक बाजाराचे लक्ष लागून राहिले आहे.
