मुंबई (pragatbharat.com) : आज १ मे, हा दिवस जगभरातील कोट्यवधी कष्टकऱ्यांच्या संघर्षाचा आणि सन्मानाचा दिवस म्हणजेच ‘जागतिक कामगार दिन’ म्हणून साजरा केला जातो. हा दिवस केवळ उत्सवाचा नसून, कामगारांनी आपल्या हक्कासाठी दिलेल्या बलिदानाची आणि संघर्षाची आठवण करून देणारा आहे.
शिकागो आंदोलनाचा इतिहास: कामगार दिनाची मुळे १८८६ मधील अमेरिकेतील शिकागो शहरात झालेल्या आंदोलनात आहेत. त्याकाळी कामगारांना दिवसातील १० ते १६ तास काम करावे लागत असे. या अन्यायाविरुद्ध आणि ‘८ तास काम, ८ तास विश्रांती आणि ८ तास मनोरंजन’ या मागणीसाठी कामगारांनी तीव्र आंदोलन पुकारले होते. या आंदोलनादरम्यान झालेल्या हिंसाचारात आणि पोलिसांच्या गोळीबारात अनेक कामगारांना आपले प्राण गमवावे लागले. त्यांच्या या बलिदानाच्या स्मृतीप्रित्यर्थ १८८९ मध्ये आंतरराष्ट्रीय समाजवादी परिषदेत १ मे हा दिवस ‘जागतिक कामगार दिन’ म्हणून पाळण्याचा निर्णय घेण्यात आला.
भारतातील कामगार चळवळ: भारतात पहिला कामगार दिन १ मे १९२३ रोजी चेन्नई (तत्कालीन मद्रास) येथे साजरा झाला. लेबर किसान पार्टी ऑफ हिंदुस्थानने याची सुरुवात केली होती. आजच्या आधुनिक काळातही कामगारांच्या सामाजिक सुरक्षा, किमान वेतन आणि कामाच्या ठिकाणी सुरक्षितता या विषयावर जनजागृती करण्यासाठी या दिवसाचे महत्त्व अनन्यसाधारण आहे.
‘प्रगत भारत’ परिवारातर्फे सर्व कष्टकरी बांधवांना कामगार दिनाच्या हार्दिक शुभेच्छा!