मुंबई (pragatbharat.com) : आज जगभरात १९ मे हा दिवस ‘जागतिक हिपॅटायटिस बी चाचणी दिन’ (World Hepatitis B Testing Day) म्हणून पाळला जातो. यकृताच्या (Liver) आरोग्याविषयी नागरिकांमध्ये जागरूकता निर्माण करणे आणि या गंभीर आजाराचे वेळेत निदान करणे हा या दिवसाचा मुख्य उद्देश आहे. हिपॅटायटिस बी (Hepatitis B) हा एक विषाणूजन्य संसर्ग असून, वेळेवर उपचार न मिळाल्यास तो जीवघेणा ठरू शकतो.
हिपॅटायटिस बी म्हणजे काय? हा संसर्ग ‘हिपॅटायटिस बी’ या व्हायरसमुळे होतो. हा विषाणू प्रामुख्याने मानवी यकृतावर हल्ला करतो. जागतिक आरोग्य संघटनेच्या (WHO) अहवालानुसार, जगभरात करोडो लोक या आजाराने ग्रस्त आहेत. अनेकदा या आजाराची लक्षणे सुरुवातीला दिसून येत नाहीत, त्यामुळे याला ‘सायलेंट किलर’ असेही म्हटले जाते.
लक्षणे आणि तपासणी का गरजेची?
- अत्यंत थकवा जाणवणे, भूक मंदावणे आणि सतत मळमळ होणे.
- लघवीचा रंग गडद पिवळा होणे आणि त्वचा किंवा डोळे पिवळे पडणे (कावीळची लक्षणे).
- पोटात तीव्र वेदना होणे.
वैद्यकीय तज्ज्ञांच्या मते, हा संसर्ग दूषित रक्त, असुरक्षित शारीरिक संबंध आणि संक्रमित सुयांच्या वापरामुळे पसरतो. गरोदर माता कडून बाळाला देखील हा संसर्ग होऊ शकतो. त्यामुळे आजच्या दिवशी विशेषतः जोखीम असलेल्या घटकांनी आपली रक्त चाचणी (Hepatitis B Blood Test) करून घेणे अत्यंत आवश्यक आहे.
प्रतिबंध आणि उपचार: हिपॅटायटिस बी पासून बचाव करण्यासाठी लसीकरण (Vaccination) हा सर्वात प्रभावी उपाय आहे. जन्मानंतर बाळाला आणि प्रौढांनाही डॉक्टरांच्या सल्ल्याने ही लस दिली जाते. योग्य वेळी चाचणी केल्यास यकृताचे गंभीर आजार जसे की लिव्हर सिरोसिस (Liver Cirrhosis) आणि लिव्हर कॅन्सर चा धोका टाळता येतो.