मुंबई (pragatbharat.com) : भारतीय घरांमध्ये जेवण झाल्यानंतर मुखवास म्हणून बडीशेप (Fennel Seeds) खाण्याची जुनी परंपरा आहे. अनेक जण जेवल्यानंतर लगेच गोड खातात, ज्याचा आरोग्यावर विपरीत परिणाम होऊ शकतो. अशा वेळी गोड पदार्थांऐवजी केवळ थोडीशी बडीशेप खाल्ल्याने शरीरात अनेक सकारात्मक आणि आरोग्यदायी बदल घडून येतात. बडीशेप हा केवळ स्वयंपाकाची चव वाढवणारा मसाला नसून, ते एक उत्तम नैसर्गिक औषध आहे. जेवणानंतर बडीशेप चावून खाण्याच्या सवयीमुळे आरोग्याला होणारे प्रमुख फायदे खालीलप्रमाणे आहेत:
१. पचनक्रिया गतिमान होते : बडीशेपमधील गुणधर्म शरीरात पाचक रस (Digestive Juices) आणि एन्झाइम्सच्या निर्मितीला चालना देतात. यामुळे खाल्लेले अन्न लवकर पचते. तसेच अपचन, पोट फुगणे, गॅस, जठराचा त्रास आणि बद्धकोष्ठता (Constipation) यांसारख्या पोटाच्या गंभीर समस्यांपासून त्वरित आराम मिळतो.
२. तोंडाची दुर्गंधी होते दूर : बडीशेपमध्ये नैसर्गिक सुगंधी तेल आणि जिवाणूनाशक (Anti-bacterial) गुणधर्म असतात. जेवणानंतर बडीशेप चघळल्याने तोंडातील हानिकारक बॅक्टेरिया नष्ट होतात, ज्यामुळे तोंडाची दुर्गंधी दूर होऊन श्वास दीर्घकाळ ताजा राहतो.
३. डोळ्यांची दृष्टी सुधारते : बडीशेपमध्ये ‘व्हिटॅमिन ए’ (Vitamin A) आणि आवश्यक अँटिऑक्सिडंट्स भरपूर प्रमाणात असतात. हे घटक डोळ्यांचे आरोग्य राखण्यासाठी अत्यंत उपयुक्त मानले जातात. बडीशेपच्या नियमित सेवनाने दृष्टी सुधारण्यास मदत होते.
४. त्वचा चमकते आणि वजन नियंत्रित राहते : बडीशेपमधील अँटिऑक्सिडंट्स फ्री रॅडिकल्समुळे त्वचेला होणारे नुकसान रोखतात, ज्यामुळे चेहऱ्यावरील अकाली वृद्धत्वाची चिन्हे कमी होऊन त्वचेची चमक वाढते. तसेच, बडीशेप खाल्ल्याने भूक नियंत्रित राहते, ज्यामुळे मधूनमधून अवेळी खाण्याची इच्छा (Cravings) कमी होऊन वजन नियंत्रणात मदत होते.
५. रक्तदाब आणि हृदयाचे आरोग्य : बडीशेपमध्ये पोटॅशियमचे प्रमाण जास्त असते, जे शरीरातील रक्तदाब (Blood Pressure) संतुलित ठेवण्यास आणि हृदयाचे आरोग्य निरोगी राखण्यास मदत करते. हे शरीरातील चयापचय क्रिया (Metabolism) वाढवून शरीराला दिवसभर सक्रिय ठेवते. मात्र, कोणत्याही तीव्र आरोग्य समस्या असल्यास डॉक्टरांचा सल्ला अवश्य घ्यावा.
