लंडन (pragatbharat.com) : आधुनिक जीवशास्त्राचा चेहरामोहरा बदलणाऱ्या DNA (Deoxyribonucleic Acid) च्या दुहेरी सर्पिल संरचनेची (Double Helix Structure) माहिती आजच्याच दिवशी, म्हणजे २५ एप्रिल १९५३ रोजी पहिल्यांदा जगासमोर आली होती. जेम्स वॉटसन आणि फ्रान्सिस क्रिक या दोन शास्त्रज्ञांनी ‘नेचर’ (Nature) या प्रसिद्ध वैज्ञानिक मासिकात आपला शोधनिबंध प्रकाशित केला होता.
मानवी जीवनाचे ‘ब्लूप्रिंट’: DNA हे प्रत्येक सजीवाच्या अनुवांशिकतेचे मूळ आहे. वॉटसन आणि क्रिक यांनी शोधून काढलेली ‘डबल हेलिक्स’ संरचना म्हणजे दोन एकमेकांत गुंफलेल्या शिड्यांसारखी दिसते. या शोधामुळेच जनुकीय शास्त्र (Genetics), फॉरेन्सिक सायन्स आणि वैद्यकीय क्षेत्रात अभूतपूर्व क्रांती घडून आली. कॅन्सरसारख्या आजारांचे निदान आणि उपचार शोधण्यात या माहितीचा पाया अत्यंत महत्त्वाचा ठरला.
नोबेल पुरस्काराने गौरव: या महान शोधासाठी जेम्स वॉटसन, फ्रान्सिस क्रिक आणि मॉरिस विल्किन्स यांना १९६२ मध्ये वैद्यकशास्त्रातील नोबेल पुरस्काराने सन्मानित करण्यात आले. मात्र, या संशोधनात मोलाची भूमिका बजावणाऱ्या महिला शास्त्रज्ञ रोझालिंड फ्रँकलिन यांच्या योगदानाचा उल्लेख त्याकाळी पुरेसा झाला नव्हता, ज्याची चर्चा आजही विज्ञान विश्वात केली जाते.
आजचे महत्त्व: आज ७३ वर्षांनंतरही हा शोध विज्ञानातील सर्वात मोठा मैलाचा दगड मानला जातो. आजच्या जनुकीय तंत्रज्ञानामुळे (Genetic Engineering) मानवी आयुष्यात जे सकारात्मक बदल झाले आहेत, त्याची खरी सुरुवात आजच्याच दिवशी झाली होती.