प्रिटोरिया (pragatbharat.com) : जागतिक राजकारणाच्या इतिहासात आजचा दिवस सुवर्णाक्षरांनी लिहिला गेला आहे. १० मे १९९४ रोजी नेल्सन मंडेला यांनी दक्षिण आफ्रिकेचे पहिले कृष्णवर्णीय राष्ट्राध्यक्ष म्हणून शपथ घेतली आणि शतकानुशतके सुरू असलेल्या वर्णभेदी (Apartheid) राजवटीचा अधिकृतपणे अंत झाला. प्रिटोरिया येथील ‘युनियन बिल्डिंग’मध्ये झालेल्या या ऐतिहासिक सोहळ्याला जगातील कानाकोपऱ्यातील नेते उपस्थित होते.
मंडेला यांनी आपल्या आयुष्यातील २७ वर्षे तुरुंगात घालवली, परंतु त्यांनी समता आणि न्यायाचा मार्ग सोडला नाही. त्यांच्या या संघर्षाला यश येऊन दक्षिण आफ्रिकेत पहिल्यांदाच सर्वसमावेशक निवडणुका पार पडल्या. मंडेला यांच्या शपथविधीने केवळ दक्षिण आफ्रिकेलाच नव्हे, तर संपूर्ण जगाला ‘क्षमा’ आणि ‘पुनलोर्कन’ (Reconciliation) या मूल्यांची शिकवण दिली.
त्यांच्या भाषणातील “या सुंदर भूमीवर आता पुन्हा कधीही एकाचा दुसऱ्याकडून छळ होणार नाही,” हे शब्द आजही लोकशाहीसाठी प्रेरणादायी ठरतात. मंडेला यांचे भारताशी अत्यंत जवळचे संबंध होते आणि त्यांना भारताचा सर्वोच्च नागरी सन्मान ‘भारतरत्न’ देऊन गौरविण्यात आले होते. आज या ऐतिहासिक घटनेला ३२ वर्षे पूर्ण होत असताना, जगभरातून त्यांच्या शांततामय क्रांतीचे स्मरण केले जात आहे.