पुणे/नाशिक (pragatbharat.com) : जून महिन्याचा उत्तरार्ध सुरू झाला असून राज्यातील बळीराजा खरीप हंगामाच्या (Kharif Season) कामांमध्ये व्यस्त झाला आहे. यंदाच्या बदलत्या हवामानात कमी कालावधीत आणि कमी खर्चात शाश्वत उत्पन्न मिळवून देणाऱ्या पिकांकडे शेतकऱ्यांचा कल वाढला आहे. याच पार्श्वभूमीवर, कृषी तज्ज्ञांनी शेतकऱ्यांना कोथिंबीर लागवडीचा (Coriander Cultivation) एक उत्तम आणि फायदेशीर पर्याय सुचवला आहे. योग्य नियोजन आणि आधुनिक पद्धतीचा वापर केल्यास कोथिंबीर शेतीतून अवघ्या काही दिवसांत लाखो रुपयांचा भरपूर नफा मिळवणे शक्य आहे.
कोथिंबीर लागवडीचे महत्त्व आणि जमीन: कोथिंबीर हे एक असे पीक आहे ज्याला वर्षभर बाजारात मोठी मागणी असते. विशेषतः पावसाळ्यात आणि सणासुदीच्या काळात कोथिंबिरीचे दर गगनाला भिडतात. कोथिंबीर लागवडीसाठी मध्यम, कसदार आणि पाण्याचा उत्तम निचरा होणारी जमीन अत्यंत योग्य मानली जाते. शेताची उभी-आडवी नांगरणी करून जमीन भुसभुशीत करावी आणि शेतात चांगल्या दर्जाचे कुजलेले शेणखत मिसळावे, जेणेकरून पिकाची वाढ जोमदार होते.
आधुनिक तंत्रज्ञान आणि सुधारित वाण: भरपूर उत्पादनासाठी शेतकऱ्यांनी कोथिंबिरीच्या सुधारित वाणांची (Improved Varieties) निवड करावी. यामध्ये व्ही.एल. २, को-१, साळू, आणि स्थानिक वाणांचा समावेश होतो. पेरणीपूर्वी धने (बियाणे) हलक्या हाताने रगडून त्याचे दोन भागात विभाजन करावे आणि त्यावर बुरशीनाशकाची बीजप्रक्रिया आवर्जून करावी.
- पेरणीची पद्धत: कोथिंबिरीची पेरणी सपाट वाफे किंवा गादीवाफ्यावर (Raised Beds) करावी. दोन ओळींतील अंतर १५ ते २० सेमी ठेवल्यास खुरपणी आणि काढणी सोपी होते.
- पाणी आणि खत व्यवस्थापन: पावसाळ्यात हवामान ओलसर असल्याने पाण्याचे प्रमाण बेताचे ठेवावे, मात्र जमिनीत ओलावा टिकून राहणे गरजेचे आहे. पेरणीनंतर २० ते २५ दिवसांनी हलके खत आणि आवश्यकतेनुसार कीड नियंत्रणासाठी जैविक फवारणी करावी.
अवघ्या ३५ ते ४० दिवसांत बंपर नफा: कोथिंबीर हे अत्यंत कमी कालावधीचे पीक आहे. पेरणीनंतर साधारणपणे ३५ ते ४० दिवसांत कोथिंबीर काढणीस तयार होते. उन्हाळा आणि पावसाळ्याच्या सुरुवातीला बाजारपेठेत कोथिंबिरीला प्रति जुडी २० ते ५० रुपयांपर्यंतचा चांगला भाव मिळतो. एका एकरातून योग्य नियोजनाद्वारे शेतकरी बांधव कमीत कमी वेळेत ५० हजार ते १ लाखांपर्यंतचे निव्वळ उत्पन्न सहज मिळवू शकतात. त्यामुळे पारंपरिक पिकांसोबतच आंतरपीक किंवा नगदी पीक म्हणून कोथिंबीर लागवड हा शेतकऱ्यांसाठी अत्यंत नफा देणारा व्यावसायिक पर्याय ठरत आहे.
