पुणे (pragatbharat.com) : आजच्या काळात प्रत्येकजण आपल्या तब्येतीबाबत आणि फिटनेसबाबत कमालीचा जागरूक झाला आहे. आकर्षक आणि सुटसुटीत शरीरयष्टी (Fit Body) मिळवण्यासाठी स्त्री-पुरुष दोघेही जिममध्ये तासनतास घाम गाळत आहेत. मात्र, वजन कमी करण्याच्या या धावपळीत, नेमके उंचीनुसार आपले वजन किती असायला हवे, याची अचूक माहिती अनेकांना नसते. अनेकजण केवळ वजनकाट्यावरील आकडा पाहून स्वतःला ओव्हरवेट समजण्याची चूक करतात. आरोग्य तज्ज्ञांच्या मते, निरोगी राहण्यासाठी केवळ वजन मोजणे पुरेसे नसून उंची आणि वजनाचे योग्य संतुलन असणे अत्यंत आवश्यक आहे.
वजनाचे संतुलन का महत्त्वाचे आहे?
BMI म्हणजे काय आणि तो कसा मोजावा?
डॉक्टरांच्या मते, तुमच्या आदर्श वजनाचा थेट संबंध तुमच्या फिटनेस, हृदयाची मजबुती, रक्तदाब, मधुमेह आणि सांध्यांच्या आरोग्याशी असतो. जर वजन आवश्यकतेपेक्षा जास्त असेल, तर फॅटी लिव्हर, हृदयविकार, उच्च रक्तदाब आणि धाप लागणे यांसारखे आजार बळवतात. याउलट, वजन प्रमाणापेक्षा खूप कमी असल्यास शरीरात कमजोरी, थकवा आणि रोगप्रतिकारक शक्ती कमी होण्याचा धोका निर्माण होतो.
तुमच्या उंचीनुसार तुमचे वजन योग्य आहे की नाही, हे मोजण्यासाठी जागतिक स्तरावर बीएमआय (BMI – Body Mass Index) हे सर्वात सोपे आणि अचूक मापक मानले जाते. पुरुष आणि महिलांच्या शारीरिक रचनेनुसार यात किंचित फरक असतो.
बीएमआय मोजण्याचे सोपे सूत्र:
- १८.५ पेक्षा कमी: कमी वजन (Underweight)
- १८.५ ते २४.९: निरोगी आणि साधारण वजन (Healthy Weight)
- २५ ते २९.९: ओव्हरवेट किंवा जाड (Overweight)
- ३० पेक्षा अधिक: लठ्ठपणा (Obesity)
उंचीनुसार काय आहे वजनाचे आदर्श गणित?
तज्ज्ञांनी दिलेल्या तक्त्यानुसार, वेगवेगळ्या उंचीच्या व्यक्तींसाठी खालीलप्रमाणे वजनाचा स्तर आदर्श मानला जातो:
- ५ फूट (१५२ सेमी): ४५ ते ५५ किलो
- ५ फूट ३ इंच (१६० सेमी): ५० ते ६० किलो
- ५ फूट ६ इंच (१६८ सेमी): ५५ ते ६७ किलो
- ५ फूट ९ इंच (१७५ सेमी): ६२ ते ७५ किलो
- ६ फूट (१८३ सेमी): ६८ ते ८५ किलो
जर तुमचा बीएमआय साधारण वजनाच्या श्रेणीत येत नसेल, तर वेळीच आहारतज्ज्ञ किंवा डॉक्टरांचा सल्ला घेऊन योग्य आहार आणि व्यायामाचे नियोजन करणे आरोग्यासाठी फायदेशीर ठरेल.
