नवी दिल्ली (pragatbharat.com) : सागरी जीवसृष्टीचे रक्षण करण्यासाठी आणि अन्न सुरक्षेला प्रोत्साहन देण्यासाठी आज, ५ जून २०२६ रोजी जगभरात ‘बेकायदेशीर, अनियंत्रित आणि अघोषित मासेमारीविरुद्धचा आंतरराष्ट्रीय दिन’ (International Day for the Fight against IUU Fishing) साजरा केला जात आहे. संयुक्त राष्ट्र संघाच्या अन्न आणि कृषी संघटनेद्वारे (FAO) या विशेष दिवसाचे आयोजन केले जाते. सागरी संसाधनांचा होणारा गैरवापर रोखणे हा यामागचा मुख्य उद्देश आहे.
IUU Fishing म्हणजे काय आणि त्याचे धोके? IUU म्हणजे Illegal, Unreported, and Unregulated fishing (बेकायदेशीर, अघोषित आणि अनियंत्रित मासेमारी). अनेकदा आंतरराष्ट्रीय नियमांचे उल्लंघन करून समुद्रात मोठ्या प्रमाणावर बेकायदेशीर मासेमारी केली जाते. यामुळे समुद्रातील माशांच्या अनेक दुर्मिळ प्रजाती नष्ट होण्याच्या मार्गावर आहेत. तसेच, ज्या किनारपट्टीवरील गरीब मच्छिमारांचे जीवन संपूर्णपणे समुद्रावर अवलंबून आहे, त्यांच्या उपजीविकेचा प्रश्न गंभीर बनत चालला आहे.
सागरी अर्थव्यवस्थेला बसणारा फटका: एका अहवालानुसार, जागतिक स्तरावर होणाऱ्या एकूण मासेमारीपैकी तब्बल २० टक्के मासेमारी ही बेकायदेशीर मार्गाने होते. यामुळे दरवर्षी जागतिक अर्थव्यवस्थेला अब्जावधी डॉलर्सचे नुकसान सहन करावे लागते. भारताचा विचार केला तर भारताला तब्बल ७,५१६ किलोमीटर लांबीची किनारपट्टी लाभली आहे. त्यामुळे भारतीय नौदल आणि भारतीय तटरक्षक दल (Indian Coast Guard) भारताच्या सागरी हद्दीत होणाऱ्या अशा बेकायदेशीर हालचालींवर २४ तास कडक नजर ठेवून असते.
कायदे आणि जनजागृतीची गरज: महाराष्ट्र शासनाचा मत्स्यव्यवसाय विभाग देखील राज्याच्या सागरी क्षेत्रात शाश्वत मासेमारीला (Sustainable Fishing) प्रोत्साहन देण्यासाठी सातत्याने कार्यरत आहे. मासेमारी करताना निसर्गाचा समतोल बिघडणार नाही याची काळजी घेणे हे प्रत्येक मच्छिमाराचे आणि सागरी क्षेत्राशी संबंधित घटकांचे कर्तव्य आहे. आज या दिनानिमित्त जगभरात सागरी परिसंस्थेच्या रक्षणासाठी कडक कायदे अंमलात आणण्यावर चर्चा केली जात आहे.
