पुणे (pragatbharat.com) : संपूर्ण जगामध्ये आज, ५ जून २०२६ रोजी ‘जागतिक पर्यावरण दिन’ (World Environment Day) मोठ्या उत्साहात साजरा केला जात आहे. दिवसेंदिवस वाढणारे प्रदूषण, ऋतूचक्रात होणारे मोठे बदल आणि जागतिक तापमानवाढ (Global Warming) यांसारख्या गंभीर समस्यांवर नागरिकांमध्ये मोठ्या प्रमाणावर जागरूकता निर्माण करण्यासाठी दरवर्षी हा विशेष दिवस साजरा केला जातो. मानवी जीवनाचा आणि निसर्गाचा समतोल राखणे हा या दिवसाचा मुख्य उद्देश आहे.
जागतिक पर्यावरण दिनाचा इतिहास: पर्यावरण संवर्धनासाठी संयुक्त राष्ट्र संघातर्फे (United Nations) पहिल्यांदा १९७२ मध्ये एका जागतिक परिषदेचे आयोजन करण्यात आले होते. स्वीडनची राजधानी स्टॉकहोम येथे पार पडलेल्या या परिषदेमध्ये तब्बल ११९ देशांनी सहभाग घेतला होता. या परिषदेत पहिल्यांदा ‘एकच पृथ्वी’ हे ब्रीदवाक्य वापरण्यात आले. त्यानंतर, ५ जून १९७४ रोजी जगातील पहिला अधिकृत ‘जागतिक पर्यावरण दिन’ साजरा करण्यात आला आणि तेव्हापासून दरवर्षी ५ जून रोजी हा दिवस जगभर पाळला जातो.
यंदाची विशेष थीम काय आहे? प्रत्येक वर्षी या दिवसासाठी एक विशेष संकल्पना (Theme) निश्चित केली जाते. यंदाच्या पर्यावरण दिनानिमित्त पर्यावरण संरक्षणासोबतच शाश्वत विकास आणि प्लास्टिक प्रदूषणावर मात करण्यासाठी जगभरात विविध उपक्रम राबवले जात आहेत. निसर्गाचे रक्षण करणे ही केवळ सरकारची किंवा सामाजिक संस्थांची जबाबदारी नसून प्रत्येक नागरिकाचे ते आद्य कर्तव्य आहे, हा संदेश या माध्यमातून दिला जात आहे.
आपले योगदान कसे देऊ शकता? महाराष्ट्र शासनाच्या पर्यावरण व हवामान बदल विभागामार्फत देखील आज राज्यामध्ये विविध ठिकाणी वृक्षारोपण आणि प्लास्टिक मुक्तीच्या मोहिमा हाती घेण्यात आल्या आहेत. सामान्य नागरिक म्हणून आपण आपल्या परिसरात किमान एक झाड लावून त्याचे संवर्धन करणे, पाण्याचा अपव्यय टाळणे आणि प्लास्टिक पिशव्यांचा वापर पूर्णपणे बंद करणे यांसारख्या छोट्या कृतींमधूनही निसर्गाचे रक्षण करू शकतो.
