मुंबई (pragatbharat.com) : ‘जब वी मेट’, ‘रॉकस्टार’, ‘हायवे’, ‘तमाशा’ आणि ‘अमर सिंग चमकीला’ यांसारख्या चित्रपटांतून प्रेम, मानवी स्वभाव आणि अस्तित्वाचा शोध घेणारे बॉलिवूडचे दिग्गज दिग्दर्शक इम्तियाज अली (Imtiaz Ali) पुन्हा एकदा एक हळवी आणि भावूक प्रेमकहाणी घेऊन प्रेक्षकांच्या भेटीस आले आहेत. त्यांचा नवा कोरा चित्रपट ‘मैं वापस आऊंगा’ (Main Vaapas Aaunga) नुकताच चित्रपटगृहात प्रदर्शित झाला आहे. भारत-पाकिस्तान फाळणीची (Partition Trauma) पार्श्वभूमी, जुन्या आठवणींचा सुवास आणि अधुऱ्या प्रेमाची हुरहूर यांनी नटलेला हा चित्रपट प्रेक्षकांच्या डोळ्यात पाणी आणतो का? याचा घेतलेला हा सविस्तर आढावा:
कथा काय आहे? (Storyline) चित्रपटाची कथा सुरू होते वृद्ध इशार सिंग ग्रेवाल (नसीरुद्दीन शाह) यांच्यापासून. आयुष्याच्या शेवटच्या घटका मोजत असलेले इशार सिंग विस्मरण (Dementia) आणि आजारपणाशी लढत आहेत. मात्र, त्यांच्या आत्म्याला शांतता मिळत नाहीये, कारण फाळणीच्या काळात पाकिस्तानातील ‘सरगोधा’ येथे सुटलेली त्यांची जुनी प्रेयसी जिया उर्फ अफसाना (शर्वरी वाघ) हिला शेवटचे पाहण्याची आणि आपल्या जन्मभूमीत जाण्याची त्यांची तीव्र इच्छा आहे. चित्रपट आपल्याला फ्लॅशबॅकच्या माध्यमातून फाळणीपूर्व काळात घेऊन जातो, जिथे तरुण इशार उर्फ कीनू (वेदांग रैना) हा एका मनमोकळ्या स्वभावाच्या जियाच्या (शर्वरी वाघ) प्रेमात पडतो. मात्र, १९४७ च्या फाळणीतील भीषण हिंसाचार या दोन प्रेमींना कायमचे वेगळे करतो. अनेक दशकांनंतरही हे दुःख काळजात घेऊन जगणारे इशार सिंग आपली ही शेवटची इच्छा त्यांचा नातू निर्वैर (दिलजीत दोसांझ) याच्याजवळ व्यक्त करतात. आपला आजोबांचा हा शेवटचा श्वास सुखाचा व्हावा म्हणून निर्वैर त्यांना त्यांच्या पाकिस्तानातील पाळमुळांकडे घेऊन जाण्याचा विडा उचलतो. या प्रवासात त्याला यश मिळते का? याचे उत्तर चित्रपटात मिळते.
चित्रपटाचे बलस्थान आणि उणिवा (Review) इम्तियाज अली यांनी नेहमीप्रमाणे मानवी भावना, विरह आणि जुन्या आठवणींचे चित्रण अत्यंत संवेदनशीलतेने केले आहे. चित्रपटाचा उत्तरार्ध (Second Half) आणि क्लायमॅक्स प्रेक्षकांना मनापासून भावतो आणि डोळ्यात पाणी आणतो. फाळणीची भीषणता दाखवण्यासाठी इम्तियाज यांनी वापरलेले त्या काळातील मूळ अर्काईव्हल फुटेज (Archival Footage) चित्रपटाला अधिक जिवंत आणि वास्तववादी बनवते. चित्रपटातील संवाद गंभीर प्रसंगातही चेहऱ्यावर हसू आणणारे आहेत.
मात्र, चित्रपटाचा पूर्वार्ध (First Half) संथ गतीने चालतो. कथा मुख्य मुद्द्यावर येण्यासाठी बराच वेळ घेते, त्यामुळे काही भाग उगाचच ताणल्यासारखा वाटतो. तरुण कीनू आणि जिया यांच्यातील रोमान्स छान वाटत असला, तरी त्यांच्या नात्याला पडद्यावर कमी वेळ मिळाल्याने त्यांचे प्रेम थोडे अर्धवट वाटते. चित्रपटाची गाणी कथा पुढे नेण्यास मदत करतात, पण ती दीर्घकाळ लक्षात राहणारी नाहीत.
अभिनय (Performances) अभिनयाच्या बाबतीत हा चित्रपट अव्वल ठरला आहे. दिग्गज अभिनेते नसीरुद्दीन शाह यांनी एका आजारी आणि अधुऱ्या प्रेमाची आस असलेल्या वृद्धाची भूमिका अत्यंत ताकदीने आणि प्रभावीपणे पडद्यावर जिवंत केली आहे. संपूर्ण चित्रपटाचा भावनिक भार त्यांनी आपल्या खांद्यावर पेलला आहे. सुपरस्टार दिलजीत दोसांझ याने आपल्या नैसर्गिक सहजतेने आणि उबदार अभिनयाने चित्रपटात वेगळाच रंग भरला आहे, त्याचे आजोबांसोबतचे दृश्य मनाला भिडतात. तरुण कीनूच्या भूमिकेत वेदांग रैना याने आपल्या निष्पाप आणि संवेदनशील अभिनयाने छाप पाडली आहे, तर शर्वरी वाघ हिने कमी स्क्रीन टाईममध्येही जियाच्या भूमिकेला योग्य न्याय दिला आहे. रजत कपूर, संजय सुरी आणि बनिता संधू यांनीही चांगलेली साथ दिली आहे.
निष्कर्ष (Conclusion) थोडक्यात सांगायचे तर, ‘मैं वापस आऊंगा’ हा चित्रपट स्वतःच्याच जुन्या आठवणींच्या जगात हरवलेला एक सुंदर आणि भावनिक प्रवास आहे. यात प्रेम आहे, कौटुंबिक जिव्हाळा आहे आणि इतिहासही आहे. चित्रपट थोडा संथ आणि काहीसा अंदाज लावण्याजोगा (Predictable) असला, तरी दर्जेदार अभिनय आणि इम्तियाज अली यांच्या दिग्दर्शनासाठी तो एकदा नक्कीच पाहण्यासारखा आहे. ‘प्रगत भारत’ कडून या चित्रपटाला ३.५/५ स्टार्स!
