मुंबई (pragatbharat.com) : आज २ जून असून इतिहास आणि वर्तमानाच्या दृष्टीने आजचा दिवस अत्यंत महत्त्वाचा आहे. आजच्या दिवशी देशात एका नवीन राज्याची निर्मिती झाली होती, तर महाराष्ट्राच्या इतिहासातही आजचा दिवस सुवर्णअक्षरांनी लिहिण्यासारखा आहे. जाणून घेऊयात आजच्या दिवसाचे सविस्तर दिनविशेष:
१. तेलंगणा राज्य स्थापना दिन (Telangana Formation Day): आजच्याच दिवशी म्हणजेच २ जून २०१४ रोजी अधिकृतपणे ‘तेलंगणा’ हे भारताचे २९ वे राज्य (सध्या २८ राज्ये) म्हणून अस्तित्वात आले होते. आंध्र प्रदेश पुनर्रचना कायद्यांतर्गत प्रदीर्घ आंदोलनानंतर या नवीन राज्याची निर्मिती करण्यात आली होती. हैदराबाद ही पुढील १० वर्षांसाठी दोन्ही राज्यांची संयुक्त राजधानी घोषित करण्यात आली होती, जी मुदत आता २०२४ मध्ये पूर्ण झाली आहे. आज तेलंगणा आपला १२ वा स्थापना दिन साजरा करत आहे.
२. छत्रपती शिवाजी महाराज राज्याभिषेक सोहळ्याची सुरुवात (१६७४): ३५० हून अधिक वर्षांपूर्वी, ज्येष्ठ शुद्ध त्रयोदशीला म्हणजेच हिंदू कॅलेंडरनुसार आजच्याच कालावधीत रायगडावर छत्रपती शिवाजी महाराज यांच्या ऐतिहासिक राज्याभिषेक सोहळ्याचे विधी सुरू झाले होते. ६ जून १६७४ रोजी त्यांचा राज्याभिषेक संपन्न झाला, परंतु त्यापूर्वीचे धार्मिक विधी आणि विद्वानांचे आगमन २ जूनच्या सुमारास अंतिम टप्प्यात आले होते, ज्याने महाराष्ट्रात ‘शिवराज्याभिषेक’ पर्वाची सुरुवात केली.
३. इटलीचा प्रजासत्ताक दिन (Festa della Repubblica): आंतरराष्ट्रीय स्तरावर आजचा दिवस इटली देशाचा प्रजासत्ताक दिन म्हणून साजरा केला जातो. २ जून १९४६ रोजी इटलीमध्ये राजेशाही संपवून प्रजासत्ताक (Republic) पद्धत स्वीकारण्यासाठी ऐतिहासिक मतदान (Referendum) झाले होते. त्यामुळे दरवर्षी २ जून रोजी इटलीमध्ये राष्ट्रीय सुट्टी असते आणि मोठा लष्करी संचलन सोहळा आयोजित केला जातो.
४. आजच्या दिवशी झालेले महत्त्वाचे जन्म आणि मृत्यू:
- जन्म (१८८९): स्वतंत्र भारताचे पहिले उपराष्ट्रपती आणि दुसरे राष्ट्रपती डॉ. सर्वपल्ली राधाकृष्णन यांचे सहकारी, थोर विचारवंत आणि स्वातंत्र्यसैनिक साधू टी. एल. वासवानी यांचा जन्म आजच्या दिवशी झाला होता.
- मृत्यू (१९८८): भारतीय चित्रपटसृष्टीचे ‘शो मॅन’ म्हणून ओळखले जाणारे प्रसिद्ध अभिनेते, दिग्दर्शक आणि निर्माते राज कपूर यांचे २ जून १९८८ रोजी नवी दिल्लीत निधन झाले होते. त्यांनी भारतीय चित्रपटाला जागतिक स्तरावर (विशेषतः रशियात) मोठी ओळख मिळवून दिली होती.
