नवी दिल्ली (pragatbharat.com) : अमली पदार्थमुक्त भारताच्या (Drug-Free India) दिशेने एक ऐतिहासिक पाऊल टाकत भारतीय तपास यंत्रणांनी ‘ऑपरेशन रेजपिल’ (Operation RAGEPILL) अंतर्गत देशातील पहिलीवहिली ‘कॅप्टागॉन’ (Captagon Drug) या अमली पदार्थाची मोठी खेप जप्त केली आहे. आंतरराष्ट्रीय सराफा बाजारात आणि ड्रग्ज जगतात या जप्त केलेल्या अमली पदार्थाची किंमत सुमारे १८२ कोटी रुपये असल्याचे सांगण्यात येत आहे. केंद्रीय गृहमंत्री अमित शाह यांनी स्वतः सोशल मीडियाद्वारे या मोठ्या कारवाईची माहिती देशातील जनतेसोबत शेअर केली आहे.
मध्यपूर्वेकडे चालली होती खेप; विदेशी नागरिकाला अटक: केंद्रीय गृहमंत्री अमित शाह यांनी सांगितले की, हा ड्रग्जचा साठा मध्यपूर्व (Middle East) देशांमध्ये पाठवला जाणार होता. मात्र, भारतीय यंत्रणांनी वेळीच सापळा रचून हा कट उधळून लावला आणि या प्रकरणी एका विदेशी नागरिकाला देखील अटक करण्यात आली आहे. “अमली पदार्थांच्या विरोधात भारताचे ‘झिरो टॉलरन्स’ (Zero Tolerance) धोरण असून, भारताच्या भूमीचा वापर ड्रग्जच्या तस्करीसाठी किंवा ट्रान्झिट रूट म्हणून करणाऱ्यांवर आमचे सरकार कठोर कारवाई करेल,” असा इशारा गृहमंत्री शाह यांनी दिला आहे. तसेच त्यांनी नारकोटिक्स कंट्रोल ब्युरो (NCB) च्या धाडसी आणि सतर्क जवानांचे विशेष कौतुक केले आहे.
काय आहे ‘कॅप्टागॉन’ आणि त्याला ‘जिहादी ड्रग’ का म्हणतात? सरकारी सूत्रांनी दिलेल्या माहितीनुसार, ‘कॅप्टागॉन’ हे ‘फेनेथिलाइन’ (Fenethylline) या सिंथेटिक उत्तेजक औषधाचे सामान्य रस्त्यावरील (Street Name) नाव आहे. १९६० च्या दशकात मानवी एकाग्रतेचे विकार (Attention Disorders) आणि नार्कोलेप्सीच्या वैद्यकीय उपचारांसाठी हे औषध विकसित केले गेले होते. मात्र, त्याच्या अत्यंत व्यसनाधीनतेच्या आणि गैरवापराच्या संभाव्यतेमुळे, मूळ औषधावर नंतर आंतरराष्ट्रीय स्तरावर बंदी घालण्यात आली.
आंतरराष्ट्रीय प्रसारमाध्यमे आणि सुरक्षा यंत्रणांच्या वर्तुळात कॅप्टागॉनला वारंवार ‘जिहादी ड्रग’ (Jihadi Drug) म्हणून संबोधले जाते. पश्चिम आशियातील काही भागांमध्ये कार्यरत असणाऱ्या कट्टरपंथी, दहशतवादी आणि संघर्षप्रवण नेटवर्कशी या अंमली पदार्थाच्या तस्करीचे आणि वापराचे धागेदोरे जोडलेले असल्याचा संशय गुप्तचर यंत्रणांनी वेळोवेळी व्यक्त केला आहे. याच ड्रग्सचा एवढा मोठा साठा भारतात जप्त होणे हे सुरक्षा यंत्रणांचे मोठे यश मानले जात आहे.