मुंबई (pragatbharat.com) : भारतीय मनोरंजन विश्वाच्या इतिहासात आजचा ३ मे हा दिवस सुवर्ण अक्षरांनी लिहिला गेला आहे. आजपासून तब्बल ११३ वर्षांपूर्वी, म्हणजेच ३ मे १९१३ रोजी भारतीय चित्रपटसृष्टीचा पहिला मूकपट ‘राजा हरिश्चंद्र’ प्रदर्शित झाला होता. या एका चित्रपटाने भारताच्या अथांग सिनेसृष्टीची मुहूर्तमेढ रोवली.
भारतीय चित्रपटसृष्टीचे जनक मानले जाणारे धुंडीराज गोविंद फाळके ऊर्फ दादासाहेब फाळके यांनी या चित्रपटाची निर्मिती केली होती. अत्यंत प्रतिकूल परिस्थितीत आणि मर्यादित साधनांच्या सहाय्याने त्यांनी हा चित्रपट साकारण्याचे धाडस दाखवले. मुंबईतील कोरोनेशन सिनेमागृहात या चित्रपटाचा पहिला प्रयोग पार पडला होता. या चित्रपटाने केवळ मनोरंजन केले नाही, तर भारतात एका नवीन उद्योगाची दारे उघडली.
विशेष म्हणजे, त्या काळात स्त्रियांनी चित्रपटात काम करण्यास सामाजिक बंदी असल्याने, राजा हरिश्चंद्र मधील स्त्री पात्रेही पुरुषांनीच साकारली होती. दादासाहेब फाळके यांच्या या अफाट परिश्रमामुळे आणि दूरदृष्टीमुळे आज भारत ही जगातील सर्वात मोठी चित्रपट बाजारपेठ बनली आहे. बॉलीवूडपासून प्रादेशिक सिनेसृष्टीपर्यंत झालेला विस्तार हा याच ऐतिहासिक पावलाचा परिणाम आहे. आजच्या दिवशी संपूर्ण सिनेसृष्टी दादासाहेब फाळके यांच्या प्रतिभेला आणि त्यांच्या ऐतिहासिक कार्याला अभिवादन करत आहे.