पुणे (pragatbharat.com) : जागतिक क्रीडा विश्वातील सर्वात मोठी आणि लोकप्रिय मानली जाणारी स्पर्धा म्हणजे फिफा फुटबॉल विश्वचषक (FIFA World Cup) होय. आजच्याच दिवशी, म्हणजेच १७ जून १९९४ रोजी अमेरिकेत १५ व्या फिफा फुटबॉल विश्वचषक स्पर्धेचा अत्यंत दिमाखात प्रारंभ झाला होता. फुटबॉलच्या इतिहासामध्ये ही स्पर्धा अनेक कारणांनी अत्यंत वैशिष्ट्यपूर्ण ठरली.
फिफा विश्वचषक १९९४ चा ऐतिहासिक थरार अमेरिकेसारख्या देशात, जिथे सॉकर (फुटबॉल) पेक्षा अमेरिकन फुटबॉल आणि बेसबॉलला अधिक पसंती होती, तिथे या जागतिक स्पर्धेचे आयोजन करण्यात आले होते. १७ जून ते १७ जुलै १९९४ या कालावधीत रंगलेल्या या स्पर्धेत जगातील सर्वोत्तम २४ देशांच्या संघांनी भाग घेतला होता. या स्पर्धेचे उद्घाटन शिकागो येथील प्रसिद्ध ‘सोल्जर फील्ड’ स्टेडियमवर झाले, जिथे सलामीच्या सामन्यात गतविजेत्या जर्मनीने बोलिव्हियाचा १-० असा पराभव केला.
अंतिम सामना आणि अनेक विक्रम या विश्वचषकाचा अंतिम सामना लॉस एंजेलिसमधील ‘रोज बाऊल’ स्टेडियमवर ब्राझील आणि इटली यांच्यात खेळवला गेला. निर्धारित वेळेत दोन्ही संघांना एकही गोल करता न आल्याने, फिफा विश्वचषकाच्या इतिहासात पहिल्यांदाच अंतिम सामन्याचा निकाल ‘पेनल्टी शूटआऊट’ (Penalty Shootout) द्वारे लावण्यात आला. यामध्ये ब्राझीलने इटलीचा ३-२ असा पराभव करून तब्बल २४ वर्षांनंतर चौथ्यांदा विश्वविजेतेपदावर आपले नाव कोरले.
स्पर्धेची मुख्य वैशिष्ट्ये आणि रेकॉर्ड्स:
- विक्रमी प्रेक्षकसंख्या: या विश्वचषकातील ५२ सामने पाहण्यासाठी स्टेडियममध्ये तब्बल ३५ लाख ८७ हजार ५३८ प्रेक्षकांनी हजेरी लावली होती. हा फिफाच्या इतिहासातील सर्वाधिक प्रेक्षकसंख्येचा विक्रम असून तो आजही कायम आहे.
- ओलेग सालेन्कोचा रेकॉर्ड: रशियाच्या ओलेग सालेन्कोने कॅमेरूनविरुद्धच्या एकाच सामन्यात ५ गोल झळकावून नवा जागतिक विक्रम केला.
- अँड्रिस एस्कोबारची शोकांतिका: कोलंबियाच्या अँड्रिस एस्कोबारने अमेरिकेविरुद्धच्या सामन्यात चुकून स्वतःच्याच गोलपोस्टमध्ये गोल (Own Goal) केला होता. यामुळे कोलंबिया स्पर्धेतून बाहेर पडला आणि मायदेशी परतल्यानंतर काही दिवसांतच एस्कोबारची गोळ्या झाडून हत्या करण्यात आली, ज्यामुळे हा विश्वचषक काहीसा वादग्रस्त ठरला.
