
पुणे (pragatbharat.com) : इतिहास हा केवळ भूतकाळातील घटनांचा संग्रह नसतो, तर तो येणाऱ्या पिढ्यांसाठी प्रेरणा देणारा जिवंत दस्तऐवज असतो. २२ जून हा दिवस भारतासह जागतिक इतिहासात अत्यंत क्रांतीकारी आणि तंत्रज्ञानाच्या दृष्टीने ऐतिहासिक घडामोडींचा साक्षीदार राहिला आहे. महाराष्ट्राच्या पावन भूमीत याच दिवशी पारतंत्र्याविरुद्ध पहिला सशस्त्र लढा पुकारला गेला, तर आधुनिक काळात याच दिवशी भारताने अंतराळ क्षेत्रात जगाला आपली ताकद दाखवून दिली.
चाफेकर बंधूंचा अन्यायाविरुद्धचा एल्गार (१८९७) आजच्या दिवसातील सर्वात मोठी आणि महाराष्ट्राच्या स्वाभिमानाची घटना म्हणजे पुणे येथे झालेला जुलमी प्लेग कमिशनर वॉल्टर चार्ल्स रँड याचा वध. १८९७ मध्ये पुण्यात प्लेगच्या साथीने थैमान घातले होते. या कठीण काळात जनतेला मदत करण्याऐवजी ब्रिटिश अधिकारी रँड याने पुणेकरांवर अनन्वित अत्याचार केले. घरांची तोडफोड करणे, महिलांचा विनयभंग करणे अशा ब्रिटिशांच्या अमानुष कृत्यांचा बदला घेण्यासाठी दामोदर हरी चाफेकर आणि त्यांच्या बंधूंनी म्हणजेच चाफेकर बंधूंनी २२ जून १८९७ रोजी मध्यरात्री रँडवर गोळ्या झाडून त्याचा वध केला. हा भारतीय स्वातंत्र्यलढ्यातील पहिला सशस्त्र क्रांतीकारी उठाव मानला जातो.
नेताजी सुभाषचंद्र बोस आणि फॉरवर्ड ब्लॉकची स्थापना (१९४०) भारतीय स्वातंत्र्यलढ्याला नवी दिशा देण्यासाठी नेताजी सुभाषचंद्र बोस यांनी १९४० मध्ये आजच्याच दिवशी राष्ट्रीय काँग्रेसमधून बाहेर पडत ऑल इंडिया फॉरवर्ड ब्लॉक या नव्या क्रांतीकारी पक्षाची स्थापना केली होती. इंग्रजांविरुद्ध अधिक आक्रमकपणे लढा उभारणे हा यामागचा मुख्य उद्देश होता.


