सोलापूर/सांगली (pragatbharat.com) : महाराष्ट्रातील कमी पाऊसमान आणि दुष्काळी पट्ट्यात पारंपरिक पिकांना उत्तम पर्याय म्हणून ‘ड्रॅगन फ्रूट’ (Dragon Fruit) लागवडीकडे प्रगतशील शेतकरी वेगाने वळत आहेत. एकदा लागवड केल्यानंतर पुढील २० ते २५ वर्षे सातत्याने आणि खात्रीशीर उत्पन्न देणारे हे पीक असल्याने, खरिपाच्या या हंगामात राज्यातील कृषी विभागाने शेतकऱ्यांना ड्रॅगन फ्रूट लागवडीसाठी विशेष प्रोत्साहन देण्याचे ठरवले आहे.
कमी पाण्यात आणि हलक्या जमिनीत येणारे पीक: ड्रॅगन फ्रूट हे कॅक्टस (निवडुंग) प्रवर्गातील वनस्पती असल्याने या पिकाला अत्यंत कमी पाण्याची आवश्यकता असते. महाराष्ट्रातील पाण्याचा निचरा होणारी हलकी, मुरमाड किंवा खडकाळ जमीनही या पिकासाठी उत्तम मानली जाते. पिकाच्या चांगल्या वाढीसाठी सिमेंटचे खांब (Concrete Poles) आणि त्यावर लोखंडी किंवा सिमेंटची रिंग बसवून झाडांना आधार दिला जातो. एका खांबाभोवती साधारणपणे ४ रोपे लावली जातात.
शासकीय अनुदान आणि बाजारपेठेतील मागणी: महाराष्ट्र शासनाच्या ‘एकात्मिक फलोत्पादन विकास मिशन’ (MIDH) आणि ‘रोजगार हमी योजने’ (EGS) अंतर्गत ड्रॅगन फ्रूट लागवडीसाठी शेतकऱ्यांना भरीव अनुदान (Subsidy) दिले जाते. यामध्ये खांब बसवणे, रोपांची खरेदी आणि ठिबक सिंचनासाठी आर्थिक मदत मिळते. बाजारात ड्रॅगन फ्रूटच्या ‘व्हाईट फ्लेश’ (पांढरा गर) आणि ‘रेड फ्लेश’ (लाल गर) या दोन्ही जातींना मोठी मागणी असून, प्रतिकिलो १०० ते दीडशे रुपयांपर्यंत घाऊक दर मिळतो.
रोगप्रतिकारक शक्ती वाढवणारे फळ म्हणून याला शहरांमध्ये मोठी मागणी असल्याने, योग्य व्यवस्थापन केल्यास दुसऱ्या वर्षापासूनच शेतकरी यातून एकरी ५ ते ६ लाखांचे उत्पन्न सहज मिळवू शकतात.
