मुंबई (pragatbharat.com) : पैसा कमावणे जेवढे महत्त्वाचे आहे, तेवढेच त्याची योग्य जागी गुंतवणूक करणे आणि समजदारीने खर्च करणे आवश्यक असते. आजच्या काळात गुंतवणुकीचे अनेक पर्याय उपलब्ध आहेत, परंतु यशस्वी गुंतवणूकदार तोच बनतो जो आर्थिक नियमांचे काटेकोरपणे पालन करतो. सध्या शेअर बाजारात जागतिक तणावामुळे चढ-उतार पाहायला मिळत आहेत, अशा वेळी योग्य गुंतवणुकीचे धोरण तुमच्या मेहनतीची कमाई सुरक्षित ठेवून त्यात सातत्याने वाढ करेल. जाणून घेऊयात आर्थिक स्थिती मजबूत करणारे ७ अचूक फॉर्म्युले:
१. Rule of 72 (पैसा कधी दुप्पट होणार?):
गुंतवणुकीच्या जगात हा नियम खूप लोकप्रिय आहे. याच्या मदतीने तुमची गुंतवणूक किती काळात दुप्पट होईल हे शोधता येते. यासाठी ७२ या संख्येला गुंतवणुकीवर मिळणाऱ्या वार्षिक परताव्याच्या (Return Rate) दराने भागावे लागते. उदाहरणार्थ, जर तुम्हाला वार्षिक १२% परतावा मिळत असेल, तर 72 \div 12 = 6. म्हणजेच सुमारे ६ वर्षांत तुमचे पैसे दुप्पट होतील.
२. Rule of 114 (तिप्पट पैशांचे गणित):
तुमची गुंतवणूक कधी तिप्पट होईल, हे जाणून घेण्यासाठी ‘रूल ऑफ ११४’ वापरतात. यात ११४ ला अंदाजित रिटर्न दराने भागले जाते. जर वार्षिक रिटर्न १२% असेल, तर 114 \div 12 = 9.5, म्हणजेच सुमारे साडेनऊ वर्षांत तुमचे पैसे तिप्पट होऊ शकतात.
३. Rule of 144 (चार पट परताव्याचा फॉर्म्युला):
हा नियम गुंतवणूक चार पट होण्याचा अचूक कालावधी सांगतो. यासाठी १४४ ला वार्षिक रिटर्नने भागावे लागते. जर वार्षिक परतावा १२% असेल, तर 144 \div 12 = 12, म्हणजेच १२ वर्षांत तुमची रक्कम चौपट होईल.
४. 50-30-20 Rule (कमाईचे योग्य वाटप):
हा नियम बजेट तयार करण्यासाठी अत्यंत प्रभावी आहे. जर तुमचा मासिक पगार ५०,००० रुपये असेल, तर त्याचे तीन भाग करा:
- ५०% (२५,००० रु.): रेशन, भाडे आणि आवश्यक खर्चासाठी.
- ३०% (१५,००० रु.): मनोरंजन, हॉटेलिंग आणि प्रवासासाठी.
- २०% (१०,००० रु.): दरमहा थेट बचतीसाठी. यातील काही हिस्सा SIP मध्ये गुंतवा, तर काही रोख रक्कम स्वतःजवळ ठेवा.
५. 100 Minus Age Rule (इक्विटी आणि डेटचे संतुलन):
तुमच्या पैशांमधील किती हिस्सा शेअर्समध्ये (इक्विटी) आणि किती हिस्सा सुरक्षित पर्यायांमध्ये (डेट) असावा, हे हा नियम सांगतो. १०० मधून तुमचे वय वजा केल्यास जी संख्या येईल, तितका हिस्सा इक्विटीमध्ये ठेवावा. समजा तुमचे वय ३० वर्षे असेल, तर 100 – 30 = 70. म्हणजेच ७०% रक्कम इक्विटीमध्ये आणि उर्वरित ३०% रक्कम डेट पर्यायांत गुंतवावी.
६. Minimum 10% Investment Rule (किमान गुंतवणूक):
आर्थिक तज्ज्ञांच्या मते, प्रत्येक व्यक्तीने आपल्या एकूण कमाईचा किमान १०% भाग नेहमीच गुंतवणुकीच्या रूपात बाजूला ठेवला पाहिजे. जसजसे तुमचे उत्पन्न वाढेल, तसतशी ही गुंतवणुकीची रक्कम देखील वाढवली पाहिजे, जेणेकरून दीर्घकाळात मोठा फंड तयार होईल.
७. Emergency Fund Rule (अडचणीच्या काळातील आधार):
आर्थिक नियोजनाचा सर्वात महत्त्वाचा स्तंभ म्हणजे ‘इमर्जन्सी फंड’. नोकरी जाणे, वैद्यकीय आणीबाणी किंवा इतर कोणत्याही आकस्मिक संकटाच्या वेळी हा फंड मदतीला येतो. सर्वसाधारणपणे, तुमच्या किमान ६ महिन्यांच्या खर्चाएवढी रक्कम बँकेत किंवा लिक्विड फंडात इमर्जन्सी फंड म्हणून सुरक्षित ठेवण्याचा सल्ला दिला जातो.
