पुणे (pragatbharat.com) : आपण बाजारातून विकत घेणाऱ्या बहुतांश खाद्यपदार्थांवर ‘एक्स्पायरी डेट’ म्हणजेच समाप्तीची तारीख असते. मात्र, आपल्या स्वयंपाकघरात असे काही पदार्थ आहेत, जे योग्य पद्धतीने साठवल्यास अनेक वर्षे, अगदी दशके सुद्धा टिकू शकतात. या पदार्थांची गुणवत्ता आणि पौष्टिक मूल्ये कधीही कमी होत नाहीत.
कधीही खराब न होणारे महत्त्वाचे पदार्थ: १. मीठ: मीठ हे खाणीतून मिळणारे खनिज असल्याने ते कधीही खराब होत नाही. प्राचीन काळापासून पदार्थ टिकवण्यासाठी मिठाचा वापर केला जातो. फक्त ते ओलाव्यापासून दूर ठेवणे आवश्यक आहे. २. पांढरा तांदूळ: संशोधनानुसार, पांढरा तांदूळ ३० वर्षांपर्यंत चांगला राहू शकतो. मात्र, तपकिरी (Brown Rice) तांदूळ तेलकटपणामुळे लवकर खराब होतो. ३. शुद्ध तूप: तूप जर हवाबंद डब्यात आणि ओलाव्यापासून दूर ठेवले, तर ते अनेक वर्षे वापरता येते. ४. वाळलेली कडधान्ये: राजमा, चणे आणि वाटाणा कोरड्या स्थितीत ठेवल्यास वर्षानुवर्षे टिकतात, फक्त जुने झाल्यावर त्यांना शिजण्यास थोडा अधिक वेळ लागतो. ५. व्हिनेगर: यातील उच्च आम्लतेमुळे (Acidity) व्हिनेगर कधीही खराब होत नाही. लोणचे टिकवण्यासाठी याचा मोठा वापर केला जातो. ६. कॉर्नस्टार्च: हे पावडर स्वरूपातील घटक ओलाव्यापासून वाचवल्यास कितीही काळ टिकू शकते. ७. व्हॅनिला अर्क: शुद्ध व्हॅनिला अर्कामध्ये अल्कोहोलचे प्रमाण असल्याने तो कधीही खराब होत नाही, मात्र कृत्रिम अर्काची एक्स्पायरी डेट तपासणे गरजेचे आहे.
आरोग्य तज्ज्ञांच्या मते, हे पदार्थ साठवताना फक्त ओलावा (Moisture) आणि हवाबंद डब्याचा वापर या दोन गोष्टींची काळजी घेतल्यास अन्नाची नासाडी टाळता येऊ शकते.