पालघर/मुंबई (pragatbharat.com) : महाराष्ट्राच्या जडणघडणीत आदिवासी संस्कृतीचे योगदान अमूल्य आहे. यामध्ये प्रामुख्याने पालघर आणि ठाणे जिल्ह्यातील आदिवासी बांधवांची ‘वारली चित्रकला’ (Warli Art) आज केवळ भारतातच नव्हे, तर सातासमुद्रापार पोहोचली आहे. नैसर्गिक रंगांचा आणि साध्या भूमितीय आकारांचा (त्रिकोण, वर्तुळ आणि रेषा) वापर करून साकारली जाणारी ही पारंपरिक कला जागतिक फॅशन, गृहसजावट (Home Decor) आणि डिझायनिंग क्षेत्रात धुमाकूळ घालत आहे.
जीआय टॅग (GI Tag) मुळे जागतिक ओळख: वारली चित्रकलेला मिळालेल्या भौगोलिक मानांकनामुळे (Geographical Indication) या कलेची नक्कल करण्याला आळा बसला असून, मूळ आदिवासी कलाकारांना याचा थेट आर्थिक फायदा होत आहे. हस्तकला संचालनालयाने दिलेल्या माहितीनुसार, यंदा परदेशातून वारली पेंटिंग्स, साड्या आणि हस्तशिल्पांना विक्रमी मागणी नोंदवण्यात आली आहे. यामुळे ग्रामीण भागातील शेकडो महिला आणि तरुण कलाकारांना शाश्वत रोजगाराची संधी उपलब्ध झाली आहे.
वारली कलेचे वैशिष्ट्य आणि जतन: वारली चित्रकलेत प्रामुख्याने निसर्ग, मानवी सहजीवन, सण-उत्सव आणि ‘तारपा नृत्य’ या विषयांना केंद्रस्थानी ठेवून भिंतींवर किंवा कॅनव्हासवर चित्रे रेखाटली जातात. ही कला डिजिटल युगातही आपले अस्तित्व टिकवून ठेवण्यासाठी राज्य सरकारने राष्ट्रीय निपुणता केंद्राच्या मदतीने ‘डिजिटल वारली आर्ट’चे विशेष प्रशिक्षण वर्ग सुरू केले आहेत. “आपल्या मातीतील पारंपरिक कलेला जागतिक स्तरावर मानाचे स्थान मिळणे, हा प्रत्येक महाराष्ट्रीयासाठी अभिमानाचा क्षण आहे,” अशा भावना यावेळी ज्येष्ठ कलाकारांनी व्यक्त केल्या.
