World First Blood Transfusion History: १५ जून १६६७ रोजी झाला होता जगातील पहिला यशस्वी रक्त संक्रमण प्रयोग; वैद्यकीय इतिहासातील ‘त्या’ क्रांतीचे सविस्तर वृत्त

पुणे (pragatbharat.com) : आज आधुनिक वैद्यकशास्त्रामुळे लाखो रुग्णांचे प्राण रक्त संक्रमणाद्वारे (Blood Transfusion) वाचवले जातात. परंतु, या जीवनदायी तंत्रज्ञानाचा पाया आजच्याच दिवशी, म्हणजेच १५ जून १६६७ रोजी रचला गेला होता. फ्रान्सचे राजे लुई चौदावे यांचे शाही वैद्य डॉ. जाँ-बॅप्टिस्ट डेनी (Jean-Baptiste Denys) यांनी मानवी रक्त संक्रमणाचा जगातील पहिला यशस्वी प्रयोग करून वैद्यकीय इतिहासात एक नवा अध्याय सुरू केला होता.

या ऐतिहासिक प्रयोगादरम्यान डॉ. डेनी यांनी एका १५ वर्षीय मुलाचे प्राण वाचवण्यासाठी मेंढराच्या रक्ताचा (Animal Blood) वापर केला होता. त्यांनी सिरिंज आणि विशिष्ट नळ्यांच्या साहाय्याने मेंढराचे रक्त त्या मुलाच्या शरीरात यशस्वीरीत्या संक्रमित केले. हा प्रयोग यशस्वी ठरला आणि तो मुलगा पूर्णपणे बरा झाला. या क्रांतिकारी घटनेने संपूर्ण युरोपसह जगातील वैद्यकीय क्षेत्राचे लक्ष वेधून घेतले होते.

प्राण्यांच्या रक्तापासून आधुनिक रक्तगटापर्यंतचा प्रवास: सुरुवातीच्या काळात डॉ. डेनी यांनी केलेल्या प्रयोगांमध्ये प्राण्यांचे रक्त मानवी शरीरात सोडले गेले होते. काही रुग्णांवर याचे सकारात्मक परिणाम झाले, तर काहींना गंभीर रिॲक्शन आल्याने नंतरच्या काळात प्राण्यांचे रक्त मानवाला देण्यावर कायद्याने बंदी घालण्यात आली. मात्र, हाच प्रयोग पुढे आधुनिक रक्त संक्रमणाचा पाया ठरला. पुढे १९०१ मध्ये ऑस्ट्रियन शास्त्रज्ञ कार्ल लँडस्टेनर यांनी मानवी रक्तगटांचा (A, B, O Blood Groups) शोध लावला, ज्यामुळे मानवाचे रक्त मानवालाच देणे सुरक्षित झाले. आजच्या आधुनिक युगात अपघातातील जखमी, शस्त्रक्रिया आणि थॅलेसेमियासारख्या आजारांनी ग्रस्त असलेल्या रुग्णांसाठी हा शोध संजीवनी ठरला आहे.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *