रोम (pragatbharat.com) : जागतिक अन्न संकट आणि कुपोषणावर मात करण्यासाठी जगभरात सर्वाधिक खाल्ल्या जाणाऱ्या एका पिकाचे महत्त्व अधोरेखित करणारा आजचा दिवस आहे. दरवर्षी ३० मे हा दिवस जगभरात ‘जागतिक बटाटा दिन’ (World Potato Day) म्हणून साजरा केला जातो. संयुक्त राष्ट्रांच्या महासभेने अधिकृत मान्यता दिल्यानंतर जागतिक स्तरावर अन्न सुरक्षेसाठी या दिवसाचे आयोजन केले जाते.
दिवसाची पार्श्वभूमी आणि उद्दिष्ट: बटाटा हे जगातील तिसरे सर्वात महत्त्वाचे अन्न पीक आहे, जे कोट्यवधी लोकांचे पोट भरते. या पिकाच्या ऐतिहासिक आणि आर्थिक महत्त्वाचा विचार करून संयुक्त राष्ट्रांच्या अन्न आणि कृषी संघटनेने (FAO) ३० मे हा दिवस जागतिक बटाटा दिन म्हणून साजरा करण्याचा निर्णय घेतला. गरीब देशांमध्ये अन्नाची उपलब्धता वाढवणे, शेतकऱ्यांचे उत्पन्न दुप्पट करणे आणि शाश्वत शेतीला चालना देणे हे या दिवसाचे मुख्य उद्दिष्ट आहे.
पोषक मूल्ये आणि शेती क्षेत्रातील महत्त्व: बटाटा हा केवळ चवीसाठी नाही, तर तो पोषक तत्वांचा मोठा स्रोत आहे. यामध्ये कार्बोहायड्रेट्स, व्हिटॅमिन सी, व्हिटॅमिन बी-६, पोटॅशियम आणि फायबर भरपूर प्रमाणात असतात. अत्यंत कमी पाण्यात आणि कठीण हवामानातही हे पीक घेता येत असल्याने, जागतिक हवामान बदलाच्या काळात अन्न सुरक्षेचा एक भक्कम पर्याय म्हणून बटाट्याकडे पाहिले जात आहे. भारतातही बटाटा उत्पादनात दरवर्षी मोठी वाढ होत असून ग्रामीण अर्थव्यवस्थेला यामुळे मोठा हातभार लागत आहे.
२०२६ ची जागतिक मोहीम: आज २०२६ मध्ये, जगाची वाढती लोकसंख्या लक्षात घेता बटाटा पिकावरील संशोधनाला मोठी गती दिली जात आहे. कमी खर्चात अधिक उत्पादन देणाऱ्या आणि रोगांना प्रतिकारक असणाऱ्या नवनवीन जाती विकसित करण्यावर जागतिक शास्त्रज्ञांचा भर आहे. आजच्या या विशेष दिनानिमित्त विविध कृषी विद्यापीठांमध्ये शेतकरी मेळावे आणि तंत्रज्ञान देवाणघेवाणीचे कार्यक्रम आयोजित करून या पिकाचे महत्त्व जनमानसात पोहोचवले जात आहे.
