मुंबई (pragatbharat.com) : मानवी शरीरातील मज्जासंस्थेशी संबंधित एका गंभीर आजाराबद्दल जगभरात जनजागृती करण्यासाठी आजचा दिवस अत्यंत महत्त्वाचा मानला जातो. दरवर्षी ३० मे हा दिवस आंतरराष्ट्रीय स्तरावर ‘जागतिक मल्टिपल स्क्लेरोसिस दिन’ (World Multiple Sclerosis Day) म्हणून साजरा केला जातो. या दिनाचा मुख्य उद्देश लोकांना या आजाराची लक्षणे, उपचार आणि प्रतिबंधात्मक उपायांबद्दल माहिती देणे हा आहे.
मल्टिपल स्क्लेरोसिस (MS) म्हणजे काय? मल्टिपल स्क्लेरोसिस हा मध्यवर्ती मज्जासंस्थेचा (Central Nervous System) एक जुनाट आणि गंभीर ऑटोइम्यून आजार (Autoimmune Disease) आहे. या आजारात शरीराची रोगप्रतिकारक शक्ती स्वतःच मेंदू आणि पाठीच्या कण्यातील मज्जातंतूंच्या संरक्षणात्मक आवरणावर (Myelin Sheath) हल्ला करते. यामुळे मेंदू आणि शरीराच्या इतर भागांमधील संपर्क यंत्रणेत अडथळा निर्माण होतो आणि रुग्णाला अपंगत्वाचा सामना करावा लागू शकतो.
या आजाराची मुख्य लक्षणे आणि जागतिक मोहीम: या आजाराच्या प्रमुख लक्षणांमध्ये अतिशय थकवा जाणवणे, चालताना संतुलन बिघडणे, दृष्टी अधू होणे, हात-पायांना सुन्नपणा येणे किंवा मुंग्या येणे आणि बोलण्यात अडचण येणे यांचा समावेश होतो. जागतिक एमएस फेडरेशनने (MSIF) या आजाराने ग्रस्त असलेल्या रुग्णांना सामाजिक पाठबळ देण्यासाठी आणि संशोधनाला गती देण्यासाठी २००९ मध्ये या दिवसाची सुरुवात केली होती. दरवर्षी या दिनासाठी एक विशेष जागतिक थीम (मध्यवर्ती कल्पना) ठरवली जाते.
उपचार आणि जनजागृतीची गरज: आज २०२६ मध्येही वैद्यकीय क्षेत्रात मल्टिपल स्क्लेरोसिसवर पूर्णपणे बरे करणारा कोणताही ठोस उपचार उपलब्ध नाही. परंतु, योग्य वेळी निदान झाल्यास थेरपी आणि आधुनिक औषधोपचारांच्या (Disease-Modifying Therapies) साहाय्याने या आजाराची लक्षणे नियंत्रित ठेवता येतात आणि रुग्णाचे जीवन सुसह्य करता येते. भारतातही या आजाराचे रुग्ण मोठ्या प्रमाणात आढळत असून, ग्रामीण भागापर्यंत याविषयी वैद्यकीय जनजागृती पोहोचवणे हे आजच्या काळातील मोठे आव्हान आहे.
