मुंबई/पुणे (pragatbharat.com) : १८ मे हा दिवस केवळ भारतासाठीच नव्हे, तर जागतिक इतिहासामध्येही अनेक क्रांतिकारी आणि महत्त्वपूर्ण घटनांचा साक्षीदार राहिला आहे. आजच्या दिवशी अंतराळ संशोधनापासून ते जागतिक संस्कृतीच्या जतनापर्यंत अनेक मोठे मैलाचे दगड पार केले गेले. आंतरराष्ट्रीय स्तरावरील आजच्या दिवसाचे काही विशेष पैलू खालीलप्रमाणे:
१. आंतरराष्ट्रीय संग्रहालय दिन (International Museum Day): दरवर्षी १८ मे रोजी जगभरात ‘आन्तरराष्ट्रीय संग्रहालय दिन’ साजरा केला जातो. समाजामध्ये सांस्कृतिक देवाणघेवाण वाढवणे, समृद्ध वारशाचे जतन करणे आणि संग्रहालयांचे महत्त्व अधोरेखित करणे हा या दिवसाचा मुख्य उद्देश आहे. ‘इंटरनॅशनल कौन्सिल ऑफ म्युझियम्स’ (ICOM) या संस्थेद्वारे १९७७ मध्ये या दिवसाची सुरुवात करण्यात आली होती. दरवर्षी या दिनानिमित्त जगभरातील संग्रहालयांमध्ये विविध प्रदर्शने आणि विनामूल्य उपक्रम आयोजित केले जातात.
२. नासाच्या ‘अपोलो-१०’ (Apollo 10) मोहिमेचे यशस्वी प्रक्षेपण: १८ मे १९६९ रोजी अमेरिकेची अंतराळ संस्था ‘नासा’ने (NASA) आपले अत्यंत महत्त्वाकांक्षी अंतराळ यान ‘अपोलो-१०’ चे प्रक्षेपण केले होते. चंद्रावर मानवाला उतरवण्याच्या ऐतिहासिक ‘अपोलो-११’ मोहिमेपूर्वीची ही एक अत्यंत महत्त्वाची तांत्रिक पूर्वतयारी (ड्रेस रिहर्सल) होती. या मोहिमेत अंतराळवीरांनी चंद्राच्या कक्षेत प्रवेश करून सर्व यंत्रणांची यशस्वी चाचणी घेतली होती, ज्याने पुढे जाऊन नील आर्मस्ट्राँग यांच्या चंद्रावरील पाऊल ठेवण्याचा मार्ग सुकर केला.
३. आजच्या दिवशी घडलेली इतर जागतिक वैशिष्ट्ये:
- कला आणि साहित्य : सुप्रसिद्ध पर्शियन कवी, गणितज्ञ आणि खगोलशास्त्रज्ञ उमर खय्याम यांचा जन्म १८ मे १०४८ रोजी झाला होता. त्यांच्या ‘रुबायत’ या काव्यसंग्रहासाठी ते जगभर ओळखले जातात.
- आंतरराष्ट्रीय करार : १८ मे १८९९ रोजी नेदरलँड्समधील द हेग येथे पहिल्या आंतरराष्ट्रीय शांतता परिषदेची (First Hague Peace Conference) सुरुवात झाली होती, ज्यातून युद्धाचे नियम आणि आंतरराष्ट्रीय विवादांवर शांततापूर्ण तोडगा काढण्यासाठी जागतिक व्यासपीठ तयार झाले.