
श्रीहरिकोटा (pragatbharat.com) : आधुनिक भारताच्या वैज्ञानिक आणि तांत्रिक प्रगतीचा विचार केल्यास २२ जून २०१६ हा दिवस सुवर्णअक्षरांनी लिहिला गेला आहे. भारतीय अंतराळ संशोधन संस्थेने (ISRO) आजच्याच दिवशी अंतराळ क्षेत्रात एक असा ऐतिहासिक पराक्रम केला होता, ज्याची दखल संपूर्ण जगाला घ्यावी लागली. इस्रोच्या विश्वासू पीएसएलवी-सी३४ (PSLV-C34) या प्रक्षेपकाच्या साहाय्याने एकाच वेळी तब्बल २० उपग्रह अंतराळात यशस्वीपणे प्रक्षेपित करून भारताने एक नवा जागतिक महाविक्रम रचला होता.
सतीश धवन अंतराळ केंद्रातून ऐतिहासिक उड्डाण आंध्र प्रदेशातील श्रीहरिकोटा येथील सतीश धवन अंतराळ केंद्रातून पीएसएलव्ही या अग्निबाणाने आपल्या ३६ व्या मोहिमेत (PSLV-C34/Cartosat-2 Series Mission) उड्डाण केले होते. अवघ्या २६ मिनिटांच्या कालावधीत या प्रक्षेपकाने सर्व २० उपग्रहांना त्यांच्या निश्चित कक्षेत अत्यंत अचूकपणे स्थापित केले. इस्रोसाठी ही मोहीम अत्यंत गुंतागुंतीची आणि आव्हानात्मक होती, कारण एकाच वेळी एवढ्या मोठ्या संख्येने उपग्रह सोडताना त्यांच्यातील अंतर राखणे आणि टक्कर टाळणे हे मोठे कसब होते.
भारताच्या ‘कार्टोसॅट-२’ सह परदेशी उपग्रहांचा समावेश या ऐतिहासिक मोहिमेमध्ये भारताचा मुख्य उपग्रह कार्टोसॅट-२ (Cartosat-2 Series) हा होता, ज्याचे वजन सुमारे ७२७.५ किलोग्रॅम होते. हा उपग्रह पृथ्वीच्या निरीक्षणासाठी (Earth Observation) आणि सीमा सुरक्षेवर लक्ष ठेवण्यासाठी अत्यंत महत्त्वाचा ठरला. या मुख्य उपग्रहाव्यतिरिक्त भारताचे दोन शैक्षणिक उपग्रह ‘सत्यभामासॅट’ आणि ‘स्वयं’ देखील यात समाविष्ट होते. उर्वरित १७ उपग्रह हे अमेरिका, कॅनडा, जर्मनी आणि इंडोनेशिया या प्रगत देशांचे व्यावसायिक उपग्रह होते, ज्यातून भारताने मोठी परकीय गंगाजळी देखील मिळवली.
या ऐतिहासिक कामगिरीने इस्रोने जागतिक अंतराळ बाजारपेठेत आपली विश्वासार्हता आणि कमी खर्चात अचूक मोहिमा राबवण्याची क्षमता पुन्हा एकदा सिद्ध केली.


