पुणे (pragatbharat.com) : आज जगभरात जागतिक उच्च रक्तदाब दिन (World Hypertension Day) साजरा केला जात आहे. आधुनिक जीवनशैली, मानसिक ताणतणाव आणि खाण्यापिण्याच्या चुकीच्या सवयींमुळे आज उच्च रक्तदाब (High Blood Pressure) ही केवळ वृद्धांचीच नव्हे, तर तरुणांचीही एक गंभीर समस्या बनली आहे. वैद्यकीय भाषेत या आजाराला ‘सायलेंट किलर’ (Silent Killer) म्हटले जाते, कारण अनेकदा याची कोणतीही लक्षणे सुरुवातीला दिसून येत नाहीत आणि थेट हृदयविकाराचा झटका किंवा स्ट्रोक आल्यावरच याचे निदान होते.
यंदाच्या जागतिक उच्च रक्तदाब दिनाची संकल्पना ही या आजाराचे अचूक नियंत्रण आणि जनजागृती यावर आधारित आहे. जागतिक आरोग्य संघटनेच्या (WHO) एका अहवालानुसार, भारतातील दर चार प्रौढ व्यक्तींमागे एका व्यक्तीला उच्च रक्तदाबाचा त्रास आहे, ही अत्यंत चिंताजनक बाब आहे.
उच्च रक्तदाबाची मुख्य लक्षणे: तज्ज्ञांच्या मते, सतत डोकेदुखी होणे, चक्कर येणे, छातीत धडधडणे, लवकर थकवा येणे, अंधुक दिसणे आणि श्वास घेण्यास त्रास होणे ही उच्च रक्तदाबाची प्राथमिक लक्षणे असू शकतात. अशी लक्षणे दिसल्यास तातडीने डॉक्टरांचा सल्ला घेणे आवश्यक आहे.
बचावासाठी काय करावे? १. मिठाचे प्रमाण कमी करा: आहारात मिठाचा वापर मर्यादित ठेवावा. प्रक्रिया केलेले अन्न (Processed Food) खाणे टाळावे. २. नियमित व्यायाम: दररोज किमान ३० मिनिटे चालणे, योगासने किंवा व्यायाम केल्याने रक्तदाब नियंत्रणात राहण्यास मदत होते. ३. ताणतणाव व्यवस्थापन: कामाचा ताण कमी करण्यासाठी पुरेशी झोप (७ ते ८ तास) घ्यावी आणि ध्यानधारणा करावी. ४. व्यसनांपासून दूर राहा: धूम्रपान आणि मद्यपान यामुळे रक्तवाहिन्यांचे मोठे नुकसान होते, त्यामुळे या सवयी ताबडतोब सोडाव्यात.
नागरिकांनी वयाच्या पन्नाशीनंतरच नव्हे, तर तिशीनंतर नियमितपणे आपला रक्तदाब तपासून घेणे गरजेचे आहे, असा सल्ला आरोग्य विभागाकडून देण्यात आला आहे.