मुंबई (pragatbharat.com) : आज संपूर्ण जगभरात जागतिक दूरसंचार आणि माहिती सोसायटी दिन (World Telecommunication and Information Society Day) साजरा केला जात आहे. आधुनिक युगात इंटरनेट, मोबाईल आणि डिजिटल तंत्रज्ञानाने मानवाचे जीवन पूर्णपणे बदलून टाकले आहे. हे तंत्रज्ञान समाजातील शेवटच्या घटकापर्यंत पोहोचवणे आणि त्याबाबत जनजागृती निर्माण करणे हा या दिवसाचा मुख्य उद्देश आहे.
दरवर्षी १७ मे रोजी हा दिवस साजरा केला जातो. १७ मे १८६५ रोजी पॅरिसमध्ये पहिल्या आंतरराष्ट्रीय टेलिग्राम करारावर स्वाक्षरी झाली होती आणि ‘आंतरराष्ट्रीय दूरसंचार संघाची’ (ITU) स्थापना करण्यात आली होती. याच घटनेची आठवण म्हणून २००६ पासून संयुक्त राष्ट्रांच्या मंजुरीने हा दिवस जागतिक पातळीवर अधिकृतपणे साजरा करण्यास सुरुवात झाली.
भारतातील डिजिटल आणि ५जी क्रांती: दूरसंचार क्षेत्रात भारताने गेल्या काही वर्षांत अभूतपूर्व प्रगती केली आहे. देशातील कानाकोपऱ्यात ५जी (5G) नेटवर्क विस्तारले असून, आता भारत तंत्रज्ञान क्षेत्रात आत्मनिर्भर होत ६जी (6G) तंत्रज्ञानाच्या विकासावर वेगाने काम करत आहे. ग्रामीण भागात ‘भारतनेट’ (BharatNet) प्रकल्पाच्या माध्यमातून इंटरनेट पोहोचवले जात असून यामुळे शिक्षण, आरोग्य आणि कृषी क्षेत्रात मोठी डिजिटल क्रांती पाहायला मिळत आहे.
सायबर सुरक्षेचे मोठे आव्हान: तंत्रज्ञानाचा विस्तार होत असतानाच सायबर गुन्हे (Cyber Crimes) आणि ऑनलाईन फसवणुकीच्या घटनांमध्येही मोठी वाढ झाली आहे. त्यामुळे केवळ इंटरनेटचा वापर वाढवणे नव्हे, तर नागरिकांना सुरक्षित डिजिटल साक्षरता प्रदान करणे हे सरकार आणि दूरसंचार कंपन्यांसमोरील सर्वात मोठे आव्हान बनले आहे. डिजिटल व्यवहार करताना नागरिकांनी सतर्क राहावे, असे आवाहन सातत्याने दूरसंचार विभागाकडून केले जाते.