नवी दिल्ली (pragatbharat.com) : जागतिक तापमानवाढीचे संकट (Global Warming) गंभीर रूप धारण करत असताना, आज १५ जून रोजी जगभरात ‘वर्ल्ड विंड दिन’ (World Wind Day) साजरा केला जात आहे. पवन ऊर्जा हा भविष्यातील ऊर्जेचा सर्वात स्वच्छ आणि शाश्वत स्रोत मानला जातो. याच पार्श्वभूमीवर चालू वर्ष म्हणजेच २०२६ मध्ये भारताने आपल्या अक्षय ऊर्जा क्षमतेमध्ये ऐतिहासिक वाढ नोंदवली असून, देशांतर्गत वीज निर्मितीमध्ये पवन ऊर्जेचा वाटा लक्षणीयरीत्या वाढला आहे.
जागतिक पवन ऊर्जेच्या जागतिक परिषदेच्या (GWEC) ताज्या अहवालानुसार, भारताने आपल्या किनारपट्टीवरील राज्यांमध्ये, विशेषतः गुजरात आणि तमिळनाडूच्या समुद्रकिनाऱ्यावर ‘ऑफशोअर विंड एनर्जी’ (Offshore Wind Energy – समुद्रातील पवन ऊर्जा) प्रकल्पांना वेगाने मंजुरी दिली आहे. यामुळे जमिनीची टंचाई न भासता अथांग वाऱ्याच्या वेगापासून हजारो मेगावॅट वीज निर्मितीचा मार्ग मोकळा झाला आहे.
महाराष्ट्राचे योगदान आणि भविष्य: महाराष्ट्रात देखील राज्य सरकारच्या मदतीने सुझलॉन (Suzlon) सारख्या अग्रगण्य कंपन्यांनी दुर्गम आणि डोंगराळ भागात हाय-टेक पवनचक्क्या बसवल्या आहेत. या आधुनिक पवनचक्क्या अत्यंत कमी वाऱ्याच्या वेगातही कार्यक्षमतेने वीज निर्मिती करू शकतात. कार्बन न्यूट्रॅलिटी (Carbon Neutrality) म्हणजेच शून्य कार्बन उत्सर्जनाचे उद्दिष्ट गाठण्यासाठी भारताने २०३० पर्यंत ५०० गिगावॅट अक्षय ऊर्जेचे जे लक्ष्य ठेवले आहे, त्यामध्ये ‘वर्ल्ड विंड डे’ च्या निमित्ताने सुरू झालेले हे नवे प्रकल्प मैलाचा दगड ठरणार आहेत.
